Đường thở được thông thoáng

Đối với các loại thuốc viên, cần tán nhỏ viên thuốc trước khi cho trẻ uống (có thể cho vào một ít nước và chờ vài phút, nước sẽ làm viên thuốc bở ra và dễ nghiền nhỏ hơn). Có thể pha thêm một ít đường, hoặc pha với một ít sữa, nước cháo để bé có thể uống dễ dàng hơn. Nêu trẻ ói trong vòng 30 phút sau khi uống thuốc, cẩn cho bé uống lại một liều khác.

Tuy nhiên cũng cẩn tránh lạm dụng kháng sinh khi trẻ chỉ bị cảm ho thông thường. Thật thế, ngoài việc tốn kém, tác dụng phụ trước mắt hay nhờn thuốc vể lâu vể dài, người ta cũng đã chứng minh được rằng việc lạm dụng kháng sinh như thế cũng không ngừa được biến chứng viêm phổi ở trẻ chỉ bị ho cảm thông thường.

Tùy trường hợp mà thẩy thuốc sẽ cho trẻ các loại thuốc cẩn thiết khác như thuốc hạ sốt (Paracetamol), thuốc điểu trị khò khè (Salbutamol, Trebutaline). Cần cho trẻ uôhg đúng theo hướng dẫn dù rằng các loại thuốc này cũng khá an toàn cho trẻ em.

– Cần phải tăng cường cho trẻ ăn, bú, tránh các tập quán kiêng ăn. Cần cho trẻ ăn đủ chất, bú đều đặn khi đang bệnh. Khi trẻ vừa khỏi bệnh cũng cần bồi dưỡng thêm cho trẻ mau lại sức. Đối với trẻ nhỏ, khi mũi bị nghẹt, tắc, trẻ sẽ khó bú, khó ăn hơn. Vì vậy cân thông thoáng mũi, để trẻ có thể bú, ăn dễ dàng hơn.

– Cần cho trẻ uống nhiều nước hoặc tăng cường cho ưẻ bú. Đây là điều rất quan trọng vì trẻ bị viêm phổi cần được cung cấp nhiều nước để làm loãng đờm, dịu họng, giảm ho.

– Riêng đối với vấn đề ho, chúng ta cần lưu ý: khi trẻ bị ho chính là một phản xạ có lợi để tống đờm dãi ra ngoài, giúp

đường thở được thông thoáng giúp cho trẻ có thể hít thở dễ dàng. Vì vậy, không nên lạm dụng các loại thuốc ho để kìm hãm phản xạ có lợi này của trẻ nhất là khi hiện nay có nhiều loại thuốc ho có thể gây ngộ độc, tác dụng phụ quan trọng ở ữẻ em nếu dùng không đúng cách.

Chương 1: Chuẩn bi làm mẹ……………………………………………5

1. Chuẩn bị tâm lý trước khi có con………………………………5

2. Chuẩn bị sức khỏe đế mang thai…………………………………7

3. Chuẩn bị tài chính trước khi mang thai……………………22

4. Những vấn để vể thụ thai……………………………………….24

5. Vai trò của người bố……………………………………………….32

Chương 2: Những băn khoăn trong giai đoạn mang thai ..39

1. Thai nhi phát triển như thê’nào?……………………………..39

1.1. Sự phát triển của thai nhi từ 1 – 3 tháng………………39

1.2. Sự phát tríểh của thai nhi từ 3 – 6 tháng………………41

1.3. Sự phát triển của thai nhi từ 6 – 9 tháng………………46

2. Dinh dưỡng hợp lý khi mang thai…………………………..50

2.1. Dinh dưỡng trong ba tháng đẩu…………………………50

2.2. Dinh dưỡng trong ba thámg giữa………………….1……53

2.3. Dính dưỡng trong ba tháng cuối………………………..54

3. Vận động và sinh hoạt trong thời kỳ mang thai……….58

4. Giáo dục thai nhí……………………………………………………62

4.1. Thai giáo từ 1 – 3 tháng……………………………………..62

4.2. Thai giáo từ 3 – 6 tháng………………………………………65

4.3. Thai giáo từ 6 – 9 tháng………………………………………69

5. Một số bệnh và triệu chứng thường gặp trong thời kỳ

Khi trẻ bị viêm phối

nghiêm trọng về đường hô hấp, nếu không điểu trị triệt để sẽ dễ mắc lại, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của bé.

Căn bệnh này tuy không lây, nhưng nếu là bé sinh đôi, hoặc vói bé cùng độ tuổi tiếp xúc quá gần gũi thì nguy cơ lây nhiễm hoàn toàn có thế xảy ra.

– Khi trẻ bị viêm phối, phổi của trẻ sẽ mất tính mềm mại và không thể giãn nở dễ dàng khi trẻ hít thở mà hậu quả là trẻ có thế bị thiêu oxi. Vì vậy, trẻ buộc phải thở nhanh hơn dể bù đắp lại sự thiếu hụt này.

– Dựa theo công trình nghiên cứu khoa học quy mô tại nhiểu nơi trên thế giới, Tổ chức Y tế Thế giói đã thấy Tằng: thỏ nhanh là triệu chứng xuất hiện sớm nhất khi trẻ bị viêm phổi, sớm hơn cả các dấu hiệu có được khi nghe phổi bằng ông nghe và cũng là triệu chứng rất dễ phát hiện ở mọi lúc, mọi nơi chi bằng một phương tiện rất dễ tìm: đổng hổ có kim giây.

– Chúng ta có thể đếm đừợc nhịp thở của trẻ trong trọn một phút để xem trẻ có thở nhanh hay không. Gọi là thở nhanh khi:

Nhịp thở từ 60 lần/phút trở lên ở trẻ dưới 2 tháng tuổi.

Từ 50 lần/phút trở lên ở trẻ từ 2 -11 tháng tuổi.

Từ 40 lần/phút trở lên ở trẻ từ 12 tháng – 5 tuổi.

Khi đó trẻ đã có triệu chứng viêm phổi, cần được đưa đến cơ sở y tế thăm khám và điều trị ngay.

– Vi nhịp thở có thể tăng khi trẻ gắng sức (bú, quấy khóc…) nên chúng ta cẩn phải đếm nhịp thở khi trẻ nằm im, tốt nhất khi ngủ.

– Khi viêm phổi diễn tiến thành nặng phổi sẽ ngày càng mất tính mểm mại cớ thế trớ nên đặc cứng làm trẻ phái gắng sức nhiêu để thở. Khi đó các cơ hố hấp, đặc biệt là cơ hoành -một loại cơ hô hấp ngắn đối ngực va bụng phải tăng cường co bóp đế bù đắp. Khi đó phần dưới lông ngực của trẻ bẽ bị cơ này kéo lõm vào khi trẻ hít vào.

– Như vậy khi bé của bạn có dấu hiệu thở co lõm lồng ngực thì bệnh viêm phôi đã nặng, cần nhập viện ngay đế điều trị.

• Để nhận ra chính xác dấu hiệu nay, dìúng ỉa cân vén áo trẻ cao lên đế thây rõ vùng ngực va bụng tre, quan sát khi trẻ năm yên, không bú, không khóc.

– Ở trẻ dưới 2 tháng tuổi, đó lã: bỏ bú hoặc bú kém, 00 giật, trẻ ngủ li bì, khó đánh thức trẻ đậy, sốt hoặc lạnh, thờ khò khè.

– Ở trẻ từ 2 tháng – 5 tuổi, đó là: Trẻ không thế uống được gì cả, co giật, ngủ li bì – khó đánh thức, thỏ có tiêng rít, suy dinh dưỡng nặng.

Tổ chức Y tế Thế giới đã dày công nghiên cứu và tìm ra các phương tiện rất đan giản, dễ dàng mà lại chính xác đế giúp chúng ta có thể áp dụng ngay tại nhà.

Điều quan trọng nhất để trẻ có thế khỏi bệnh là trẻ cẩn phải được cho uống kháng sinh thích hợp đúng cách, đủ liều và đủ thòi gian. Khi được thầy thuốc chỉ định, các bậc cha mẹ cẩn nhận biết đúng dạng thuốc cẩn cho trẻ uống, liều lượng mỗi lẩn uống, sô lẩn uống trong ngày và số ngày cẩn cho trẻ uống thuốc.

Viêm phổi sơ sinh

hòm nhĩ (tai giữa) tăng lên gây sự tiết dịch các tế bào niêm mạc hòm nhĩ vì vậy hòm nhĩ có dịch gọi là viêm tai giữa tiết dịch. Ngoài ra, vì vòi nhĩ ở trẻ em ngắn và rộng hơn ở người lớn rất nhiều nên vi trùng, virus vùng mũi họng dễ ® đi theo đường vòi nhĩ vào tai giữa gây viêm tai giữa nhiễm khuẩn hoặc nhiễm virus vói giai đoạn đầu là sự tiết dịch ở hòm nhĩ. Cũng chính vì sự khác biệt này nên bệnh viêm tai giữa có thê’ gặp ở cả người lớn lẫn trẻ em nhưng trẻ em bị nhiều hơn.

Viêm tai giữa tiết dịch nếu không điểu trị đúng và kịp thời sẽ làm bệnh tiến triển nặng hơn là viêm tai giữa tụ mủ, nếu tiếp tục không điều trị sẽ gây viêm tai giữa thủng nhĩ…

Tuy nhiên, vì giai đoạn đầu của viêm tai giữa tiết dịch triệu chứng rất ít và khó khăn nên cha mẹ thường không nhận biết. Ngay cả nhiều bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng cũng có thể chẩn đoán bỏ sót bệnh này vì ít khi các bé có biểu hiện nóng sốt, đau tai. Khám tai giai đoạn đầu của viêm tai giữa tiết dịch màng rửa thường bình thường, khi bệnh nặng hơn có thể thây bóng khí ở màng nhĩ hay mực nước ở hòm nhĩ, bệnh nặng nữa lúc đó màng nhĩ mới bắt đầu dày đỏ. ơ giai đoạn đẩu của viêm tai giữa tiết dịch soi tai bằng đèn hay thậm chí nội soi tai cũng cho kết quả bình thường. Đẹ chẩn đoán sớm bệnh viêm tai giữa tiết địch:

Về phẩn bác sĩ, liệu pháp đo nhĩ lượng đổ là một liệu pháp quan trọng cần chi định. Liệu pháp đo nhĩ lượng đổ là một trong những liệu pháp để đánh giá tai giữa. Kết quả

cho biết tai giữa bình thường hay đang bị bệnh của nó nhiều khi có trước những triệu chứng được biểu hiện ở bệnh nhân. Vì thế dù nội soi tai bình thường bệnh nhân cũng cần được đo nhĩ lượng để phát hiện sớm dịch trong tai giữa. Tùy theo kết quả của nhĩ lượng đổ chúng ta cũng có thể biết tình trạng ứ dịch nhiều hay ít trong tai giữa.

Về phần cha mẹ, người chăm sóc bé, giáo viên nếu thấy bé có hiện tượng nghe kém hơn trước nên cho bé đi khám 6 bác sĩ tai mũi họng, nêu bác sĩ quên cho kiểm tra thính lực và nhĩ lượng thì nên đề nghị bác sĩ cho con mình được kiểm tra những test này. Để phòng bệnh viêm tai giữa tiết dịch nên giữ gìn vệ sinh vùng mũi họng. Khi bị viêm mũi họng nên điều trị tích cực để tránh biến chứng viêm tai. Đổì vói trẻ nhỏ ngoài việc giữ vệ sinh vùng tai mũi họng không nên cho bé bú sữa ở tư thế nằm.

6.7. Viêm phổi
Viêm phổi sơ sinh thường gặp ở cả 4 mùa trong năm/ tuy nhiên dễ mắc hơn vào mùa thu – đông. Đây là một căn bệnh

Dấu hiệu bị lạnh cóng nghiêm trọng

phòng còn phải ấm hơn. Bạn hãy cẩn thận khi đưa bé ra ngoài trời khi thời tiết lạnh – hãy quân bé cẩn thận và đừng I ớ quá lâu ngoài tròi. Không bao giờ để bé ngủ ngoài trời trong xe đấy của bé vào một ngày giá lạnh.

Khí thời tiết lạnh

Bạn hãý mặc cho em bé của bạn một bộ đổ áo liền quẩn khi đi chơi bên ngoài hoặc quân một chiếc khăn choàng ra ngoài quẩn áo, dùng bao tay và giày len. Hãy đội một cái mũ len dưới mũ trùm đẩu đế giữ cho đầu của bé luôn được ấm áp.

Gọi bác sĩ nếu

Có những dấu hiệu bị lạnh cóng nghiêm trọng.

Gọi bác sĩ nếu

Bạn hãy gọi cáp cứu ngay lập tức nếu em bé cúa bạn có bâ’t cứ dấu hiệu cẩn cấp cứu liệt kê trong mục ói mửa. Bạn hãy kêu bác sĩ ngay nếu em bé của bạn bị tíêu cháy trong sáu giờ liên.

6.6. Viêm tai giữa

Đây là một bệnh thường gặp ở trẻ em. Cứ 10 trẻ thì có 1 – 2 trẻ mắc bệnh này. Triệu chứng chính của bệnh là nghe kém. Trẻ đang ở giai đoạn học nói nếu mắc bệnh sẽ bị ảnh hưởng làm chậm quá trinh học nói, chậm quá trình phát triển ngôn ngữ dẫn tới ảnh hường phát triển trí thông minh.

Có nhiều nguyên nhân gáy bệnh viém tai giữa thanh dịch, tuy nhiên nguyên nhan hàng đẩu hay được nhắc đến là rối loạn chức năng vòi nhĩ. Vòi nhĩ có chức năng làm cân bằng áp suất tai giữa và áp suất không khí bên ngoài. Khi vùng mũi họng bị viêm (niêm mạc mũi họng dày lên, a-mi-đan sưng to…) gây tắc cửa vòi nhĩ làm áp suất âm trong

6.5. Tiêu chảy

Cho đêh khi ản đặc được, các em bé thường đi tiêu ra phân khá lỏng một vài lần trong ngày. Nếu em bé của bạn đi tiêu ra phân có quá nhiểu nước, có màu xanh xanh nhiểu Hn lần hơn bình thường, đó là bé bị tiêu chảy.

Chứng bệnh này nghiêm trọng đối với một em bé còn nhỏ vì có thể làm cho bé mâ’t nước nhanh chóng.

Việc bạn nên làm

Bảo đảm cho em bé uống đủ nước hàng ngày để bé khỏi bị mât nước. Nếu bạn cho bé bú sữa mẹ bạn hãy cho bé uổng thêm nước đun sôi để nguội trong khoảng các giữa các cữ bụ. Nếu bạn cho em bé bú bình, bạn hãy pha sữa loãng hơn trong vài ngày như trong trường hợp bị ói mửa.

Em bé của bạn bị mắt có mủ

Việc bạn nên làm

Lau sạch cho em bé hai lẩn mỗi ngay, bằng bông gòn nhúng vào nước đun sôi để nguội vua im. Hãy chùi từ trong khóe mắt bên trong trở ra va dùng một miếng bông gòn mới cho mỗi bên mắt

Gọi bác sĩ

Bạn hãy gọi bác sỹ ngay nếu mắt em bé của bạn có mủ vàng nặng. Hãy đưa bé đi khám bác ã càng sớm càng tốt nêu:

– Em bé của bạn bị mắt có mủ quá hai ngay sau khi ánh.

– Mắt có mủ không khỏi sau ba ngay.

Nêu bác sĩ nghĩ em bé cũa bạn bị viêm kẽt mạc, chắc hẳn là em bé của bạn sẽ được kê đơn cho thuốc kháng sinh nhỏ mắt

Đế tra thuốc nhỏ mắt

Bận hãy quấn em bé vói một tấm daẵm mềm và nhẹ nhàng vành mắt bé ra rai nhỏ giọt thuốc vào mắt bé- Nếu

cần, bạn hãy nhờ một người lớn khác giữ hộ đẩu cho bé jchỏi lắc. ^ *i,1

6.4. Cảm ỉạnh

Trong vài tuần đầu tiên, em bé của bạn không thể điều hòa thân nhiệt được hữu hiệu lắm. Nêu bé bị lạnh, thân nhiệt của bé sẽ tụt xuống và bé có thể bị lạnh cóng và dẫn đến nguy kịch râ’t mau. Các em bé sinh non đặc biệt dễ bị lạnh cóng.

Triệu chứng

– Khóc vật vã.

– Tay và chân lạnh thể hiện dấu hiệu bị lạnh cóng trầm trọng.

– Im lặng, lờ đờ thể hiện em bé bị lạnh hơn.

– Da ở ngực và ở bụng mát.

Mặt, tay và chân hổng hào, đỏ bừng.

Việc bạn nên làm

– Làm cho em bé âm lại bằng cách mang bé vào phòng được sưởi ấm và cho bé bú. Một khi em bé đã bị lạnh cóng thì chỉ mặc thêm áo âm hoặc đắp thêm chăn cũng chẳng ích gì. .

– Lấy nhiệt độ em bé của bạn. Nếu nhiệt độ dưới 35° c, em bé đã bị lạnh, cồng nguy kịch, phải gọi ngay cho bác sĩ.

Cách tránh cho bé bị lạnh cóng

Hãy giữ cho nhiệt độ căn phòng em bé ngủ ở vào khoảng 26° c. Khi cởi quẩn áo hay tắm cho bé, nhiệt độ căn

Em bé bị nấm miệng

Bạn nghĩ là em bé bị nấm miệng.

– Có thể bác sĩ kê đom cho dùng một kèm kháng sinh nếu chứng hăm trở nên nhiễm trùng (bội nhiễm) hoặc cho một kem chống nấm nêu bé bị nấm miệng.

6.2.’ Cứt trâu

Những đốm nâu cứng đóng vẩy trên đầu bé được gọi là “cứt trâu”. Đôi khi nó có thể lan xuống mặt, xuống thân, hoặc cả vùng tã lót tạo ra một loại ban đỏ có vẩy. Mặc dù trông có vẻ tấy rát và khó coi, chứng này dường như không ja làm cho bé khố chịu.

Triệu chứng
Những mảng màu nâu, đóng vảy trên da đầu. Việc bạn cần làm

* Dùng dầu em bé thoa trên lớp vảy cho nó mềm ra. Để y nguyên đầu trên lóp “cứt trâu” như vậy trong 12 đến 24

giờ, rồi dụng lược chải nhẹ cho bong vảy ra. Sau cùng, gội đầu cho bé — phẩn lớn chỗ vẩy sẽ trôi sạch.

– Nếu chứng nổi ban ỉan rộng, phải giữ vùng bị nổi ban cho sạch và khô. Đừng dùng xà phòng, nước hoa em bé hoặc dầu tắm em bé – thay vào đó, hãy hỏi dược sĩ ở cửa hàng thuốc xem có thuốc bôi loại nhũ tương không.

Gọi bác sĩ

Đưa bé đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt, nếu chứng nổi ban lan rộng và:

– Dường như làm cho em bé khó chịu.

– Trông có vẻ nhiêm trùng hoặc băt đầu ri nước.

– Không khỏi sau năm ngày.

Nêu chứng cứt trâu tỏ ra khó trị hoặc nêu chứng nổi ban có vẻ bị nhiễm trùng hoặc bắt đầu ri nước, bác sĩ có thể kê đơn cho dùng một loại kem để thoa nhẹ lên vùng da đầu bị “cứt trâu”.

6.3. Mắt dính ghèn (viêm kết mạc)

Đây là một triệu chứng nhiễm trùng mắt thông thường gây ra do máu hoặc châ’t lỏng chảy vào mắt em bé của bạn lúc sinh. Nếu em bé của bạn phát ra bất cứ triệu chứng nào sau đây quá hai ngày sau, chắc chắn là bé bị viêm kết mạc Xhây còn gọi là mắt dính ghèn).

Các triệu chứng

– Lông mi dính vào vói nhau lúc ngủ dậy.

– Có mủ ở khóe mắt trong.

Chứng hăm ở trẻ nhỏ

– Nhận biết về tâm trạng: Dùng lời lẽ mà trẻ có thể hiểu được đê’ giải thích cho trẻ về tâm trạng như: Con hãy cười nào? Làm xấu? Khóc nhè…

– Dạy trẻ tự lập: Tự chơi một mình, tự bò và tự bước đi…

Ngoài ra, cần quan tâm dạy trẻ học cách nhận biết tính cách của mình, đánh giá mình, tôn trọng người khác.

Trên đây là một số phương pháp đê’ giúp các bậc cha mẹ giáo dục và bồi dưỡng trí tuệ cho con.

6. Một số bệnh và triệu chứng thường gặp ở trẻ

6.1. Hăm đít

cũng có thể do bệnh nhiễm nấm đường tiêu hóa, thường bắt đầu từ miệng nhưng có thể lan cùng khắp cơ thể và tác động vào da quanh hậu môn.

Các triệu chứng

– Da đỏ, lầm tấm, trông có vẻ đau rát trong vùng tã lót

– Mùi amoniac khai bốc ra từ tã lót em bé.

Việc cần làm:

– Mua kem chống hăm đít (có bán ở hầu hết các cửa hàng thuốc) và bôi khi bạn thay tã lót cho bé, để làm cho da đỡ tây và mau lành.

– Thường xuyên thay tã lót cho bé, làm sạch và lau khô toàn bộ vùng mông bẹn mỗi khi thay tã. Bên trong tã bằng vải nên lót thêm một lớp lót thâm nước.

– Khi nào có thể được thì nên để cho em bé nằm trên tã để cho đít được thoáng khí. Không dùng quần bằng nhựa mặc chổng lên tã lót bằng vải sợi cho đến khi hết hăm đít vì như vậy sẽ bí, không khí không lưu thông vào tói mông em bé.

– Không dùng xà phòng giặt sinh học hay thuốc tẩy vải sợi để giặt tã em bé vì chúng có thể gây dị ứng. Giũ, xả nước tã em bé thật kỹ.

-Tìm xem có đốm trắng trong miếng em bé không. I Nêu có, bé có thể bị nhiễm nấm miệng.

Gọi bác sĩ nếu

– Chứng hăm kéo dài hơn hai ngày.

Khả năng tự nhận thức

nhạy bén đổi với, sự nhận biết về màu sắc, hình dạng lập thể, kích thích trí tuệ không gian phát triển ở trẻ. Chúng ta có thể giúp trẻ theo các phương pháp sau.

– Cảm nhận khái niệm không gian bằng vận động các chỉ: Lúc này trẻ làm quen với việc bò khắp nơi, cũng chập chững tập đi, quan sát tất cả sự vật xung quanh bằng cặp mắt hết sức hiếu kì. Cha mẹ tạo điều kiện an toàn cho bé tập bò và tập đi. Cha mẹ cũng cần đưa trẻ đên những không gian thoáng đãng, những phong cảnh đẹp và chỉ cho trẻ biết.

– Thưởng thức tác phẩm hội họa: Trong giai đoạn này có thê’ giúp trẻ thẩm định cái đẹp, rèn luyện sự nhạy cảm với đường nét, màu sắc, hình dạng có lợi cho sự phát triển tư duy sáng tạo và sức tưởng tượng. Chúng ta có thể đưa trẻ đi xem những tác phẩm hội họa thiếu nhi, giải thích cho trẻ về màu sắc..

– Bổi dưỡng khả năng phán đoán cho trẻ: Cho trẻ chơi ghép phù hợp để bổi dưỡng khả năng phán đoán cho trẻ.

– Tri giác vị trí: Vẽ một vòng tròn và đặt trẻ vào trong, mẹ đứng bên ngoài, sau đó đổi vị trí cho trẻ; trẻ đứng ngoài, mẹ đứng trong hoặc giúp bé chơi trò này vói các đổ chơi: gâu bông, búp bê… Hay, chúng ta có thế đặt ví trí các con vật trước, sau…

Rèn luyện trí tuệ âm nhạc

Cần tạo cho trẻ một không khí âm nhạc, bổi dưỡng khá năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ. Khi trẻ chơi hoặc ăn, chúng ta hãy mở các bài hát thiêu nhi, có tiết tấu nhanh và vui vẻ như: “một con vịt”, “chú voi con”… Khi trẻ ngủ, mở những bài hát hát ru, nhẹ nhàng.

Bé lớn hơn, chúng ta có thể hướng din bé tự chọn bản nhạc bé ưa thích.

Khả năng tự nhận thức

Trẻ sơ sinh đã có khả năng tự nhận thức, tuy nhiên một vài khả năng tự nhận thức của trẻ cẩn dựa vào sự bổi dưỡng của cha mẹ, người lớn. Chúng ta có thể theo những phương pháp sau.

– Đặt trẻ đứng trước gương, lúc đẩu là giảng giải cho trẻ hiếu. Sau đó, để trẻ có điểu kiện thường xuyên soi gương và khám phá bản thân mình.

– Nhận biêi cơ thể mình, đõ vật của mình và của nguời khác: Hỏi mũi bé ở đâu? mắt? tay… Cha mẹ cẩn nhẫn nại hướng dẫn bé, đế bé tự so sánh cơ thể mình và gọi tên các sự vật. Trẻ gần 2 tuổi, chúng ta có thể dạy trẻ nhận biết về giới tính nam và nữ.