Các tuyển thủ quốc gia

Vấn đề thể lực của các cầu thủ bóng đá quốc gia luôn là mối quan tâm hàng đầu của các bác sĩ thể thao nước ta và của cả triệu người hâm mộ môn thể thao hành tinh này. Vì vậy việc phân tích, mổ xẻ quá trình chuẩn bị thể lực của đội tuyển trong giải Tiger Cup’98 vừa qua để từ đó hướng tới những thành tích tốt hơn tại các giải thi đấu khác là việc làm cần thiết, nhất là đối với những cán bộ làm công tác y tế trong lĩnh vực thể thao.
Xưa nay, các cầu thủ của đội tuyển chúng ta thường bị đánh giá là thể lực yếu hơn so với cầu thủ đội bạn, nhưng theo tôi điều này hiện nay chỉ còn đúng một phần và chỉ rơi vào một số ít cầu thủ.
Bằng chứng cho thấy là qua một số giải thi đấu quốc tế gần đây mà đặc biệt là qua giải đấu đày dầy cách ngày một trận các tuyển thủ của chúng ta đã thi đấu rất tốt, tốc độ thi đấu khá cao, thời gian di chuyển trong các trận đấu nhiều, cơ bản đáp ứng được yêu cầu của Ban huấn luyện, góp phần quan trọng làm nên thành tích ổn định qua 5 trận đấu (loại trừ bàn thua định mệnh ở trận cuối cùng). Điều đó nói lên rằng đội tuyển của chúng hiện nay đã và đang được sự quan tâm rất lớn về vật chất và tinh thần của Chính phủ, ngành Thể dục thể thao và toàn thế giới hâm mộ. Cùng với sự nỗ lực, ý chí rèn luyện cao của các tuyển thủ. Còn sở dĩ cầu thủ của chúng ta về hình thể không được như đội bạn là do kết quả lâu dài của cả một quá trình tuyển chọn, huấn luyện cùng với việc chăm sóc y học; dinh dưỡng mang tính nhà nghề và chuyên môn hóa cao.
Qua hơn 2 tháng làm nhiệm vụ chăm sóc y học, đảm bảo sức khỏe cho Vận động viên đội tuyển quốc gia vừa qua, tôi nhận thấy vấn đề nổi cộm nhất là tình hình chấn thương và sự quá tải cơ của Vận động viên. Đợt tập huấn tại Đà Lạt là đợt tập huấn mà có số cầu thủ bị chấn thương nhiều nhất. Mặc dù ngày đầu tiên tập trung đội tuyển, nhóm bác sĩ đã tiến hành kiểm tra sơ bộ tình hình chấn thương thì chỉ phát hiện có 2 trường hợp chấn thương cũ là Như Thuần: Chẩn đoán nứt nhẹ sừng trước sụn chân ngoài, gối trái và chấn thương dây chằng gối trái (có kết quả qua cộng hưởng từ hạt nhân – RMI) và Văn Sĩ Hùng gãy 1/3 dưới xương mác chân trái đã can tốt (có chụp hình kiểm tra).
Thế nhưng các tổn thương cơ lại bắt đầu xuất hiện ở cuối tuần đầu tiên và đỉnh điểm là ở tuần tập thứ 2. Đặc điểm của loại hình tổn thương là co cứng cơ khép lớn, nhỡ chiếm chủ yếu (7/25 vận động viên): đau cơ tứ đầu (2/25 vận động viên); xuất hiện triệu chứng của thoái hóa khớp gối 1/25 vận động viên (đó là trường hợp của Lê Huỳnh Đức) xuất hiện hội chứng đau dạ dày 4/25 trường hợp (có tiền sử cũ). Đối với từng loại hình tổn thương, nhóm bác sĩ đã có các biện pháp điều trị phù hợp nên đạt kết quả tốt, duy chỉ có trường hợp thoái hóa khớp gối của Lê Huỳnh Đức khá phức tạp. Nếu trị liệu thông thường thì thời gian hồi phục phải mất hàng tháng hoặc lâu hơn, không kịp cho Tiger Cup lần này. Trước tình hình đó các bác sĩ đội tuyển đã cùng các chuyên gia của Trung tâm phẫu thuật chỉnh hình Thành phố Hồ Chí Minh thống nhất điều trị theo hướng: – Kháng viêm: nâng cao tông trạng thuốc hướng dinh dưỡng khớp chế độ tập đặc biệt; xoa bóp. Kết quả đã phục hồi tốt sau 3 tuần điều trị.
Qua đợt tập huấn và thi đấu giải Tiger Cup, chúng tôi nhận thấy các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng tới thể lực của Vận động viên là:
Yếu tố trực tiếp làm ảnh hưởng xấu đến thể lực vận động viên là sự mệt mỏi và các chấn thương mà điều trị không dứt điểm – hay tái phát – điều trị mà kết quả không nhanh chóng.
Chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối đây là yếu tốt gián tiếp nhưng lại vô cùng quan trọng.
Có giáo án tập luyện thích hợp với đặc điểm vận động viên nước ta – yếu tố quyết định đến trình độ chuyên môn – trình độ thể lực và là phần việc của Ban huấn luyện.
Dùng đúng, đầy đủ, dùng cân đối các chất dược liệu nhằm phát huy tốt năng lực vốn có của vận động viên và thúc đẩy nhanh quá trình hồi phục mà đặc biệt là khoảng thời gian nghỉ giữa các trận thi đấu, nhất là những giải có lịch thi đấu dầy.
Yếu tố tinh thần: Sự quan tâm của Chính phủ, ngành Thể dục thể thao, các ngành khác… đến các cầu thủ.
Nhận thức được các yếu tố trên, nhóm bác sĩ chăm sóc thể lực cho đội tuyển quốc gia chúng tôi đã cố gắng áp dụng những kiến thức mới trong và ngoài nước cùng với kiến thức và kinh nghiệm của bản thân điều chỉnh sao cho phù hợp với đặc điểm Vận động viên nước ta, góp phần vào kết quả chung của đội tuyển trong giải Tiger Cup vừa qua.
Đồng Xuân Lâm –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Tập huấn kỹ thuật tư vấn phòng chống AIDS

Trong các ngày 8 – 11/9/1998 Ban gia đình & đời sống – Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam (LHPNVN), Ủy ban quốc gia Phòng chống AIDS, Hiệp hội sức khỏe phụ nữ quốc tế đã tổ chức lớp tập huấn nâng cao kỹ năng tư vấn về phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD) và HIV/AIDS cho các cán bộ chuyên trách Phòng chống AIDS của các tỉnh, huyện, hội. Được biết thời gian qua, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam đã có nhiều hoạt động như: mở các lớp tập huấn về kỹ thuật phòng chống AIDS cho cán bộ cơ sở, tổ chức cán bộ hội thi tìm hiểu về HIV/AIDS, giáo dục đồng đẳng, tổ chức dạy nghề và các phụ nữ đã hoàn lương được vay vốn để có điều kiện ổn định cuộc sống, thành lập các nhóm hỗ trợ cho bệnh nhân AIDS…
Y tế địa phương
Hà Nội: Ủy ban nhân dân thành phố vừa ra quyết định triển khai thực hiện Bảo hiểm y tế (BHYT) nông dân tại huyện Gia Lâm, trên cơ sở đó rút kinh nghiệm để nhân rộng trong những năm tiếp theo, phấn đấu đến hết năm 1999 có 80% nông dân thủ đô tham gia Bảo hiểm y tế. Theo quyết định này, tất cả những người có hộ khẩu nông nghiệp (trừ các đối tượng đã có thẻ Bảo hiểm y tế học sinh – sinh viên, trẻ em dưới 6 tuổi, người nghèo đã được cấp thẻ T8, hưu trí mất sức, ưu đãi xã hội và các đối tượng khác đã có thẻ Bảo hiểm y tế bắt buộc) đều được hưởng chế độ Bảo hiểm y tế nông dân. Mức đóng góp Bảo hiểm y tế nông dân là 50.000 đồng/ người/ năm, trong đó người nông dân chỉ phải đóng góp 35.000 đồng/ người/ năm, số còn lại sẽ do thành phố trích nguồn ngân sách địa phương hỗ trợ.
Người có thẻ Bảo hiểm y tế nông dân trong trường hợp cấp cứu được điều trị tại bất cứ cơ sở y tế nào của Nhà nước và được hưởng mọi chế độ Bảo hiểm y tế theo quy định, được khám và chăm sóc SKBĐ tại y tế xã, phòng khám đa khoa thuộc trung tâm y tế huyện.
Thái Nguyên: Ngày 8/9/1998 Chương trình “Tiêm chủng mở rộng phía Bắc” đã phối hợp với Trung tâm y tế dự phòng, tổ chức Hội thảo nâng cao chất lượng tiêm chủng, giám sát liệt mềm cấp/ bại liệt polio (LMC/BL Polio) cho đội ngũ bác sĩ làm công tác này, để đảm bảo báo cho các yêu cầu xác nhận thanh toán bại liệt polio ở Thái Nguyên; đồng thời xác định vùng nguy cơ cao về LMC nghi bại liệt pholio để cho uống vacxin Sabin bổ sung.
Nam Định: 100% xã có giếng khoan
Huyện Hải Hậu hiện có 21.000 giếng khoan kiểu UNICEF cung cấp nước sạch cho 282.877 người, chiếm 29% số hộ (toàn huyện có 72.713 hộ). Mỗi giếng khoan có độ sâu từ 95 đến 140 mét (tùy theo từng vùng), nhờ công nghệ máy móc khoan một giếng từ 7 đến 10 ngày (trước đây) xuống chỉ còn từ 7 đến 10 tiếng đồng hồ. Giá thành khoán gọn một giếng từ 1,6 đến 2 triệu đồng (theo độ sâu của giếng)
100% xã, thị trấn, 86 trường học, 35 trạm y tế, bệnh viện huyện, phòng khám khu vực, các cơ quan xí nghiệp, nhà hàng… đã có đầy đủ giếng khoan nước sạch hợp vệ sinh. Nhờ đó các bệnh mắt hột, bệnh ngoài da, bệnh phụ khoa, bệnh đường tiêu hóa, tiêt niệu ở đây giảm hẳn.
Đà Nẵng: Vừa qua, Công đoàn y tế thành phố đã tạo điều kiện cho 48 cán bộ nữ thuộc 12 đơn vị được vay vốn tiết kiệm từ quỹ “Vì phụ nữ nghèo” với tổng số tiền là 49 triệu đồng. Gồm: 14 chị ở Bệnh viện Đà Nẵng; 10 chị ở Bệnh viện tâm thần; 6 chị ở Bệnh viện da liễu; Trung tâm y tế Ngũ Hành Sơn, Trung tâm y tế Thanh Khê, Trung tâm phòng chống lao, Trung tâm y tế dự phòng, mỗi đơn vị 3 chị; 2 chị ở Trung tâm bảo vệ sức khỏe; Văn phòng Sở, Trung tâm y tế Hòa Vang, Bảo hiểm y tế, Trung tâm BVBMTE – Kế hoạch hóa gia đình, mỗi đơn vị 1 chị, thời hạn vay là 1 năm, lãi suất 0,6%.
Từ nay đến ngày 20/10 (ngày thành lập Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam), Công đoàn ngành sẽ tiếp tục cho vay đợt II từ quỹ “Tiết kiệm 200 đồng/ người/ ngày”. Đây là một việc làm thiết thực nhằm góp phần thực hiện chủ trương “Xóa đói, giảm nghèo”.
Thừa Thiên Huế: Trong thời gian nhiệm kỳ trước (1993 – 1998), Mặt trận (MT). Tổ quốc tỉnh đã có nhiều cuộc vận động thiết thực liên quan đến ngành y tế như: tiêm chủng mở rộng, chống suy dinh dưỡng trẻ em, xây dựng y tế cộng đồng, sử dụng muối I ốt, dùng nước sạch, vệ sinh môi trường.
Năm 1997, MT phối hợp với sở y tế, Ủy ban phòng chống HIV/AIDS giữa Thừa Thiên Huế với tỉnh Chiang – Rai (Thái Lan) tổ chức tại Huế.
Anh Duyệt –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Thắc mắc

Ông bố đang ngửa cổ lên nhỏ thuốc đau mắt, cô con gái 5 tuổi hỏi:
Bố đang làm gì thế?
À, bố đang tra thuốc đau mắt.
Cô bé càng ngạc nhiên hơn, hỏi tiếp:
Nhưng hai mắt bố lại nhắm tịt, còn mồm thì lại há to thế kia thì tra thuốc vào mắt làm sao được?
Nặng lắm
Ông bố chỉ thích uống rượu, còn cậu con trai không thích học. Một hôm, con trai học môn lịch sử nước Pháp, mãi không thuộc, bèn hỏi bố:
Bố ơi, bố hãy nói cho con về Napoleong đi!
Ồ, Napoleong à? Loại đó nặng lắm và đắt kinh khủng?
Vi trùng
Hai con vi trùng gặp nhau. Một con trông rất tiều tụy. Con kia bèn hỏi:
Mày ốm hả?

Bệnh gì vậy?
Penicilin.
Sợ tủi thân
Bác sĩ làm ơn cho con tôi được nhập viện mấy ngày…
Cháu bé chỉ bị đau răng thôi, chị cứ cho cháu về uống thuốc và sức miệng nước muối như đơn đã ghi là đủ?
Nhưng bố cháu là Giám đốc, tôi sợ anh em trong Công ty vào thăm, lỡ không gặp cháu, họ lại “tủi thân” ạ!
Đỡ tốn
Vợ khoe với chồng:
Anh xem, mấy tuần em mới giặt quần áo một lần, đỡ được bao nhiêu xà phòng.
Chồng cũng khoe luôn:
Anh cũng hút thuốc là hết điếu này đến điếu khác, em xem, đỡ tốn bao nhiêu là diêm.
Tiểu phẩm “Em sẽ trả…”
Chàng là một nhà báo có năng lực, nàng là nhân viên của một công ty Trách nhiệm hữu hạn. Một hôm, tình cờ đọc xong một bản thảo bài báo điều tra của chàng để ở trên bàn, nàng tái mặt chạy xuống, hỏi:
Bài báo anh viết để ở trên bàn, nếu được đăng, sẽ được trả nhuận bút bao nhiêu?
Đáng gì. Chàng làu bàu – nhiều là năm chục nghìn, mắc chắc gì đã được đăng?
Thế nếu em trả 100 nghìn đồng anh có đồng ý đưa bài đó cho em không?
Chàng ngạc nhiên:
Em nói thật đấy chứ?
Em có đùa đâu. Vừa nói, nàng vừa mở túi lấy đủ 100 ngàn đồng để lên bàn.
Chàng trao bản thảo bài báo cho nàng, băn khoăn hỏi thêm:
Anh vẫn chưa hiểu tại sao en lại cần bản thảo báo cáo này đến thế?
Có gì đâu, đơn giản vì trong bài báo, anh đề cập một vấn đề tiêu cực có liên quan đến công ty của em. Em sẽ cầm bài này đưa cho sếp của em xem, ông ấy sẽ thưởng em ít ra là vài triệu. Còn anh có gửi đi, chắc gì đã được đăng, nếu đăng có khi còn tai bay vạ gió nữa là khác! Lần sau, nếu điều tra được vụ nào dính dáng đến các ông trong ngành em thì anh cứ viết đưa cho em, em sẽ trả anh nhuận bút.
Tin văn nghệ
Chương trình Tiếng thu từ 9 đến 13 9 – 1998 được tổ chức tại Hà Nội gồm những ca sĩ đang được công chúng mến mộ: Hồng Nhung, Thu Phương, Lam Trường, Bằng Kiều… Hai ca sĩ Thanh Lam và Mỹ Linh sau thời gian nghỉ sinh con đã tham gia chương trình này.
Nhân kỷ niệm 25 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Nhật Bản (1973 – 1998), Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam tổ chức chương trình biểu diễn mang tên Bầu trời xanh. Dàn giao hưởng Việt Nam gồm 70 nghệ sĩ dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Nhật Y. Fukumura và 2 trợ lý: Ông Henry Nouak, người Mỹ trợ giáo đàn dây cung nữ nghệ sĩ Mỹ Dova Kuhu độc tấu piano.
TP – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Sự cố trên đường

Chiều ngày 9/9/1998 trên đường Thanh Niên có 5 cô thiếu nữ tuổi học trò tha thướt áo dài trắng trên những chiếc xe đạp, chuyện trò ríu rít. Gió Hồ Tây, gió hồ Trúc Bạch lồng lộng thổi như hòa với tâm hồn phơi phới các cô thiếu nữ trên đường. Bỗng là áo dài phía sau của một cô đang đi trên chiếc xe mini đỏ cuốn vào bánh xe khiến cô ngã nhào và… áo xoạc một miếng to, hở cả lưng. Cô gái lúng túng vừa ngượng, vừa loay hoay gỡ áo mắc trong bánh xe. Càng gỡ, càng lúng túng trong khi 2, 3 chàng thanh niên đi qua cười hô hố. Bạn bè cô cũng đều nhi nữ, chân yếu tay mềm gặp nhiều khó lường chỉ biết đứng nhìn nhau bối rối.
Một dù bé bán báo đi qua chẳng nói chẳng rằng lấy áo mưa đưa cho cô gái và giật mạnh tà áo vướng ra khỏi bánh xe. Rất nhanh, chú gỡ “phần vương vấn” mắc trong xích líp xe đạp. Xong việc, chẳng nói một lời, chú ôm tập báo qua đường, đi thẳng.
Việc xảy ra chỉ trong 5 phút nhưng chắc cô gái sẽ nhớ mãi chú bé bán báo dù không để lại tên hay một dòng địa chỉ. Tấm áo mưa chắc chắn nhiều tiền hơn thu nhập trong ngày nhưng (cũng chắc chắn) chú không tính toán và hành động theo phản xạ của một con người chân chính. Chú bé ơi, cho tôi được làm bạn với chú được không qua người phụ trách trang báo này.
Dại hay khôn?
Con dâu ông Ba Toác cũng sinh được thằng cu mũm mĩm nặng 3 cân 6, tưởng thế là mừng ai ngờ gia sự lại có chuyện khiến cậu con trai phải “phôn” cho Phiếm tôi nhờ sang giải tỏa. Vừa đến đầu ngõ đã nghe thấy giọng ông Ba oang oang:
Con ngóc lắm con ơi. Người ta cho sữa thì cứ nhận, tội gì mà từ chối.
Nhưng luật quốc tế về sức khỏe khuyến cáo nên cho con bú bằng sữa mẹ.
Con lúc nào cũng giở luật ra nhưng hiểu luật cho ngọn ngành mà vận dụng thì không phải dễ đâu…
Người ta nói mỗi người mẹ sản xuất được nửa lít sữa mỗi ngày mà đúng là sữa tốt, lại tiện lợi chỉ việc vạch ra cho con bú mỗi khi nó dói nó khát. Cứ thế nhân lên với 1,5 triệu bà mẹ hàng năm sinh con thì dễ nước ta không cần đến nhà máy sữa. Ấy bác Cả lại sang chơi đúng lúc quá. Ai đời Quốc tế họ đến cho sữa hộp miễn phí mà con tôi từ chối.
Được thông báo từ trước, Phiếm tôi tìm cách hạ hỏa ông bà già:
Cháu nó am hiểu chuyện thế giới, chứ chúng mình…
Chúng mình làm sao? – Ông Ba gắt:
Người mẹ cho con bú ngoài việc sữa tốt sữa tiện như bác nói còn là tình cảm trách nhiệm của mẹ với con. Chứ nhiều cô bây giờ sợ mất eo, mất ngực chỉ thích nuôi bộ để rồi thằng chồng nửa đêm mắt nhắm mắt mở pha pha quấy quấy rồi hâm nóng để nguội mỗi khi cô vợ gọi: “Anh ơi”
Ai chả biết sữa mẹ là tốt nhưng tôi nói cái chuyện người ta cho sữa mà nó không nhận.
Thì mẹ nó có sữa rồi… Mà người ta cho sữa là cho con chứ có cho mẹ đâu?
Nhưng thằng con không cần biết ai cho, miễn là có sữa… Các bác đương nhiệm lại thỉnh thoảng có chương trình này, chương trình kia chứ nhà này chỉ trông vào lương. Khối nhà khác, mẹ mất sữa mà nó cũng khuyên người ta không nhận thì có phải là câu nệ quá không? Bạn bè họ hảo tâm viện trợ, mình nghèo lại cứ cao đạo giở luật này luật nọ…
Con dâu ông Ba thẽ thọt.
Dạ thưa bố… con nhiều sữa lắm…
Thế con phải ăn gì uống gì mới có sữa cho cháu bú chứ để tự nhiên sữa ở tren trời nhập vào người con? Người ta cho mình hay là cho con mình thì cũng thế. Mình uống sữa người ta cho để thành sữa của mình rồi cho con bú thì có gì sai với khuyến cáo của Y tế thế giới? Cứ phải học con bác Cả đấy! Cũng như văn minh tân tiến nước ngoài nhập vào nước ta phải được dân tộc hóa.
Phiếm tôi ngạc nhiên thấy ông Ba có lý và quay sang hỏi con dâu ông.
Cháu không biết bố cháu nói đúng sao?
Dạ biết nhưng theo cháu luật là trên hết.
Nguyễn Văn Cừ – Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Cảnh giác với mỹ phẩm và thuốc bôi mặt

Những năm gần đây các thầy thuốc chuyên khoa da liễu ở nước ta đều chung niềm lo lắng thấy bệnh trứng cá, rám má, viêm da dị ứng ở mắt chị em phụ nữ ngày càng phổ biến. Điều tra tiền sử bệnh nhân, thấy đại đa số trường hợp có liên quan ít nhiều tới dùng thuốc bôi hoặc mỹ phẩm ở mặt.
Rất nhiều trường hợp bệnh nhân bị trứng cá tự động bôi kem có cocticoit, hoặc một số thuốc khác như Changala, coctibios, neomycin, kết quả là biến chứng viêm da nhiễm khuẩn. Có người còn bôi thuốc hắc lào ở mặt gây viêm da nhiễm sắc (xạm da). Lại có người vì một số bệnh da khác (tổ đỉa, á sừng), thầy thuốc cho tiêm liền 2 – 3 lọ K. cort, ít lâu sau bị nổi trứng cá ở mặt, kèm theo lõm vùng cơ chỗ tiêm, và rạn da ở gốc đùi, Không ít chị em sau một thời gian bôi kem U. B, kem sâm, Topgel, Pond’s… da mặt thành xẫm màu, rám má hình cánh bướm. Kể cả những kem đắt tiền cũng đã gây ban đỏ dị ứng sau vài ba lần bôi. Có trường hợp chỉ sau một lần đánh kem phấn đi ăn cưới, hôm sau nổi ban mụn nước, rớm dịch, ngứa, đầy hai má. Lại có chị em nghe lời quảng cáo của một số hiệu làm đầu mua kem “lột da” đắp mặt chỉ sau một lần hai má nổi ban đỏ phỏng nước như bị phỏng, phải điều trị hơn một tháng mới khỏi viêm da, nhưng 2 – 3 tháng sau xẫm màu vẫn chưa nhạt hết. Ngoài ra chúng tôi còn gặp rất nhiều trường hợp xăm mi, xăm môi bị loét bờ mi hoặc nhiễm khuẩn sưng vù cả môi, phải điều trị hàng tháng mới khỏi. Thật là tiền mất tật mang. Có bệnh nhân cũng đã tự nói: “Không cái dại nào bằng cái dại nào, mất tiền mua lấy bệnh”.
Da mặt là một trong những vùng da nhậy cảm nhất, bôi thuốc hoặc dùng mỹ phẩm phải hết sức thận trọng, có chỉ định, hướng ẫn, và theo dõi thích hợp của thầy thuốc chuyên khoa.
Dung dịch BSI, ASA, mỡ cridophanic… dùng điều trị hắc lào ở vùng da dày, không nên bôi ở mặt, dễ gây kích thích viêm da, có khi lở loét, sau thành xạm da. Các loại mỡ kháng sinh như Tetran, neomycin bôi ở mặt cần đề phòng bắt nắng gây xạm da. Một số kem, mỹ phẩm đối với người xứ lạnh, ít ánh nắng, bôi có tác dụng tốt, nhưng đối với vùng nhiệt đới, nhất là về mùa hè lại có thể gây tăng cảm với ánh sáng (gọi là cảm quang), bôi lâu ngày dễ thành xạm da. Cần chú ý trong các mỹ phẩm thường có ít nhiều chất hóa học có tiềm năng gây cảm quang hoặc dị ứng. Kem càng thơm càng có nguy cơ gây xạm da. Nói chung đối với mỹ phẩm không nên dùng tùy tiện, dù là thứ đắt tiền. Trước khi dùng một loại son môi, cần bôi thử một đám sau vành tai hoặc phía trong cánh tay từ 24 đến 48 giờ sau nếu không thấy đỏ, ngứa hãy nên bôi lên môi. Có loại kem dễ bắt nắng, trên hộp đã ghi rõ chỉ bôi lúc tối ngủ, nhiều chị em không chú ý, bôi cả ban ngày thành bị xạm da là điều dễ hiểu.
Cocticoit – chế phẩm nội tiết tố thượng thận tổng hợp, là một trong những thành tựu quý giá của nền y dược học hiện đại. Nhưng cũng như đối với nhiều loại thuốc khác, cocticoit là con dao hai lưỡi, cần được sử dụng đúng đắn mới phát huy được tác dụng tốt, đồng thời hạn chế tác dụng phụ xấu thường có. Các kem có cocticoit như Xinala, Fluxina, Fluoxinolon… có tác dụng đặc hiệu trong điều trị một số bệnh trong điều trị một số bệnh da dị ứng. Nhưng không nên dùng cho trứng cá có bội nhiễm, không nên bôi trên tổn thương do nấm (hắc lào, Candida) hoặc do virut (mụn rộp ecpet giời leo). Bôi trên các tổn thương này sẽ làm tăng bệnh do giảm sức đề kháng của da vùng bôi thuốc. Bôi kem có cocticoit lâu ngày ở mặt sẽ gây teo da, làm rõ các mạch máu nhỏ lăn tăn, làm tăng chứng mũi đỏ. Đối với thuốc cocticoit toàn thân (như coctanxin, pretnisolon, K – cort) ngoài rối loạn chuyển hóa chung như phù mặt, xốp xương thì ở ngoài da có thể làm tăng hoặc nổi trứng cá, gây áp xe, teo lõm vùng cơ tiêm, rạn da như đã nói ở trên
Một lời khuyên chung nhất là không nên tùy tiện khi dùng thuốc bôi hoặc mỹ phẩm ở mặt. Không tự động bôi thuốc nếu không có chỉ định, hướng dẫn và theo dõi của thầy thuốc có thẩm quyền. Đối với mỹ phẩm, không nên lạm dụng, chỉ dùng những thứ đã quen với da mình, những loại mới dù “đắt tiền” mấy cũng cần được thử nghiệm trên da trước khi dùng. Đừng bao giờ quên rằng giữ gìn sắc đẹp nói chung và da mặt nói riêng là cả một công tác kỹ thuật – nghệ thuật không đơn giản.
Giáo sư Nguyễn Xuân Hiền –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Thuyết phục

Hạ bệ tượng đài bóng đá Đông Nam Á Thái Lan với tỷ số đậm 3 – 0, các cầu thủ Việt Nam đã làm nức lòng giới hâm mộ và nhân dân cả nước. Đây thực sự là trận đấu hay nhất của đội tuyển Việt Nam tại giải này. Mặc dù bước vào trận đấu, các cầu thủ Việt Nam có phần hơi mất bình tĩnh, các vị trí trong tuyến hậu vệ phối hợp chưa được ăn ý. Rất bản lĩnh, tự tin, thể hiện đẳng cấp cao và kinh nghiệm thi đấu quốc tế, các cầu thủ Thái Lan vào trận khá hay với một thể lực vô cùng sung mãn có phần hơi lấn lướt, Thái Lan chơi pressing toàn sân, các tuyến chơi chặt chẽ đẩy các cầu thủ Việt Nam vào thế bị động, tuyến tiền vệ hoạt động chưa có hiệu quả và chưa cầm được bóng để tấn công. Thế nhưng, với tinh thần thi đấu quật cường, lăn xả hết lòng vì màu cờ sắc áo, đội tuyển Việt Nam đã giành được một chiến thắng ngoạn mục trước đối thủ Thái Lan, luôn được coi là đối thủ khó chịu nhất cho đội tuyển Việt Nam. Các bàn thắng của đội tuyển Việt Nam đều xuất phát từ những đường phản công nhanh, đặc biệt là bàn thắng đầu tiên của Trương Việt Hoàng (số 19) đã giải tỏa hoàn toàn tâm lý cho toàn đội, từ đây đến hết hiệp 1, các tuyến trong đội hình đã thi đấu ăn ý hơn, hàng hậu vệ với sự chỉ huy của đội tuyển Hữu Thắng và một đêm xuất thần của thủ môn Trần Tiến Anh đã cản phá thành công các đợt tấn công của đội tuyển Thái Lan. Sang đến hiệp hai do thiếu vắng người chỉ huy hàng phòng ngự là hậu vệ đội trưởng Natee (7) bị chấn thương, hàng hậu vệ Thái Lan chơi sơ hở và tạo điều kiện cho các cầu thủ Việt Nam khai thác triệt để điểm yếu này. Trong một đường phản công nhanh. Trương Việt Hoàng một lần nữa đã chuyền kiến tạo đường bóng chết người cho Hồng Sơn, Sơn làm động tác giả lừa cho thủ môn của Thái Lan ngã và đã ghi bàn thắng thứ 2 cho Việt Nam. Có lẽ sau bàn thua này các cầu thủ Thái Lan đã mất hết tinh thần và tỏ ra nôn nóng, ham lên tấn công gỡ bàn. Chính vì vậy mà các tuyển thủ của chúng ta đã không bỏ lỡ cơ hội khi Sĩ Hùng rất nhanh thoát xuống bên cánh phải nhận bóng từ cánh trái của đồng đội và đối mặt thủ môn ghi bàn thắng thứ 3 cho đội tuyển Việt Nam. Đến đây thì toàn đội Thái Lan đã nhận ra rằng “định mệnh” đã bắt họ phải quay trở vào Thành phố Hồ Chí Minh để tranh hạng ba tư với đội tuyển Indonesia. Các cú sút, đường chuyền của họ đều vu vơ, thiếu chính xác trong sự hoảng loạn. Đây là chiến thắng mang tính thuyết phục hoàn toàn của đội tuyển Việt Nam mà người hâm mộ đã chờ đợi bấy lâu nay và đã biến đêm 3/9 thành đêm hội chiến thắng của nhân dân cả nước.
Mối lương duyên thơ nhạc
Thời gian càng lùi xa. Ngôi sao Nguyễn Bính càng tỏa sáng! Thơ hiện đại càng trở rộ mới thấy mảng tình quê Nguyễn Bính càng tỏa hương thắm sắc. Nguyễn Bính, Nam Bộ những năm kháng chiến chống Pháp và thơ ông, tài ông lẫn chất đa tình, lãng tử của ông đã in đậm dấu ấn mến yêu trong lòng người Nam Bộ.
Vừa qua, câu lạc bộ nghệ sĩ “TIẾNG THỜI GIAN” thành phố Biên Hòa, Đồng Nai đã tổ chức lễ kỷ niệm 80 năm sinh nhà thơ Nguyễn Bính (1918 – 1998) trong một chương trình độc đáo: Sau phần giới thiệu sự nghiệp thơ ca của thi sĩ với tựa đề: “Nguyễn Bính – Một mảnh tình quê” – do nhà thơ Giang Anh trình bày, gần ngàn người dự tại hội trường “Trường Văn hóa nghệ thuật Đồng Nai” đã nghe các ca sĩ, nghệ sĩ: Cẩm Hương, Lý Bạch Huệ, Mai Trang, Hoài Phương, Thanh Phượng biểu diễn 11 ca khúc của nhạc sĩ Trần Viết Bính phổ nhạc 11 bài thơ của Nguyễn Bính.
Ở đây, người dự được nghe lại “Chân Quê”, “Thơ tơ”, “Ghen”, “Lỡ bước sang ngang”… Qua nhạc Trần Viết Bính phổ nguyên vẹn thơ Nguyễn Bính.
Được biết, một số bài của Nguyễn Bính đã được một số nhạc sĩ phổ nhạc như: Đức Quỳnh với “Thoi tơ”, Trung Đức với “Chân quê”. Phạm Duy với “Ghen”, nhưng Trần Viết Bình đã không lặp lại những mô típ của các bạn đồng nghiệp. Người nghe hài lòng vì tình quê Nguyễn Bính thấm đậm sâu sắc trong nhạc Trần Viết Bính. Anh đã khai thác chất dân ca đồng bằng Bắc Bộ để phổ nhạc thơ Nguyễn Bính.
Trần Viết Bình, tác giả ca khúc “Dòng sông” khá nổi tiếng sau hòa bình lập lại. Anh vào công tác tại Biên Hòa từ sau ngày giải phóng miền Nam và có nhiều đóng góp cho phong trào ca nhạc của thành phố Biên Hòa và tỉnh Đồng Nai.
Phải chăng là người đồng hương của thi sĩ, cũng thấm đẫm tình quê như Nguyễn Bính, Trần Viết Bính với ước vọng cuối đời: “Phổ nhạc toàn bộ thơ Nguyễn Bính” mà đây là bước mở đầu của anh.
Mong và tin, trong “toàn bộ” ấy, sẽ có nhiều bài hát của anh mãi mãi xanh tươi như thơ Nguyễn Bính, góp thêm những bông hoa vào vườn hoa âm nhạc dân tộc.
Nguyên Lê –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Trước khi đi ngủ thì uống thuốc an thần

Căn cứ vào bộ phận, vào vị trí mắc bệnh để chọn lúc uống thuốc. Do sau khi uống thuốc phải kinh qua trung tiểu tì vị mới có thể đến tới chỗ bị bệnh. Trên mặt chữa trị sẽ phải căn cứ vào vị trí trên dưới, cao thấp khác nhau để áp dụng uống thuốc vào thời điểm trước lúc ăn cơm hoặc sau bữa ăn. Nếu như bệnh ở ngũ quan, ở khoảng ngực thì phải uống thuốc sau khi ăn cơm. Như vậy dược lực sẽ di động đến chỗ bị bệnh tiếp tục ở trên. Nếu bệnh ở bụng, ở ruột ở bàng quan thì phải uống thuốc xong rồi thì mới ăn cơm, dược lực sẽ phải chìm lắng xuống dưới và tiếp cận với chỗ bị bệnh ở phía dưới.
Căn cứ vào tác dụng của thuốc để chọn lúc uống thuốc. Tác dụng của thuốc có tăng trầm, chìm nổi khác nhau. Trung y trị bệnh được tiến hành dưới sự chỉ dẫn của “nhân thể quan tự nhiên”, cho nên trong một ngày, tùy theo sự biến hóa của tự nhiên như lúc mặt trời mọc, lúc mặt trời lặn, mà việc uống thuốc cũng có yêu cầu nhất định. Ví dụ như sáng sớm thì nên uống những loại thuốc bổ thận, thuốc hành thủy lợi thấp, thuốc gây nôn. Trước buổi trưa thì nên uống thuốc phát tán mồ hôi ra ngoài. Sau buổi trưa hoặc buổi tối thì uống thuốc tiêu chảy và uống các loại thuốc tẩm bổ âm huyết. Trước khi đi ngủ thì uống thuốc an thần.
Căn cứ vào vòng dòng chảy của khí huyết để chọn giờ uống thuốc: Trung y lấy quy luật dòng chảy khí quyết của lực phủ ngũ tạng để tính là 12 tạng phối hợp với 12 giờ trong ngày (12 địa chi gồm tí, sửu, dần, mão, thìn, tị, ngọ, mùi, thân, dậu, tuất, hợi). Ở một giờ nào đó (khoảng 2 tiếng đồng hồ), lưu hành khí huyết đến thời điểm của tạng nào thì công năng của tạng đó là cường thịnh nhất. Lúc đó thích hợp nhất với việc chữa trị chứng thực (bệnh khí phát có các triệu chứng sốt, không có mồ hôi, khó đại tiện, đầy…) của tạng đó, dùng biện pháp cho chảy nhanh. Nếu như đứa trẻ bản tính nóng nảy, hấp tấp, bị chứng chảy máu cam, biện chứng của trung y thuộc về can nhiệt, thì việc chữa trị cần phải chọn đúng vào giờ sửu (nửa đêm về sáng từ 1 đến 3 giờ) là giờ khí huyết của can tạng thịnh vượng, lúc đó, uống thuốc tả can (giải thoát gan). Sau 12 giờ, công năng của gan cường thịnh nhất, lại là thời điểm công năng của tạng này hư suy nhất, lúc này lại thích hợp với chữa trị chứng hư suy của tạng này, dùng phương pháp bổ. Nếu thuốc bổ thận thì phần lớn là uống sau 12 giờ của giờ dậu là giờ chính của thận (tức là uống vào lúc giờ mão từ 5 đến 7 giờ sáng).
Bác sĩ Ngô Quang Thái – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Bí quyết của Cindy Crawford

Cindy Crawford là một những khuôn mặt đẹp nhất thế giới, nhưng chị vẫn cho rằng nếu biết cách trang điểm thì dù tốn ít thời gian, vẻ đẹp của khuôn mặt sẽ được tôn lên rất nhiều. Trong số báo này chị sẽ chia sẻ các bí mật mà chị học được từ giới nghệ sĩ trang điểm với bạn đọc.
Bài tập trang điểm của Cindy chỉ kéo dài có 5 phút. Nguyên tắc trang điểm của chị là chỉ che những gì cần giấu, ví dụ quầng mắt, tàn nhang và các sợi gân máu…
Phấn lót: Phấn lót tùy theo loại da, màu da và yêu cầu trang điểm của bạn (trang điểm để lên truyền hình khác với trang điểm để đi chơi). Loại da, màu da cũng thay đổi theo thời gian. Phấn lót phải hòa nhập vào da. Phấn lót dùng không thích hợp sẽ tạo cảm giác da mặt bị mốc. Phần dưới cằm và chân tóc cũng phải xử lý kỹ để che cho hết màu da thật của bạn. Nói chung nguyên tắc của phấn lót nền là hơi nhạt hơn màu da cánh tay (chỗ không tiếp xúc với ánh mắt) của bạn một chút.
Ở mí mắt cũng phải dùng phấn lót cho dù bạn không có quầng mắt. Nhưng phải thoa khéo để không tạo nếp nhăn.
Kem ngụy trang: Ngụy trang là cách nhanh nhất, dễ nhất và cần có để giấu các nhược điểm. Nếu muốn giấu các nốt mụn, bạn cần chấm loại kem thô (hơi ấm) vào đỏ.
Phấn khô: Đây là công cụ không thể thiếu của trang điểm. Nó bảo vệ những gì bên dưới và làm cho má sáng hơn.
Phấn hồng: Phấn hồng thoa nhẹ hai bên má sẽ làm cho mặt sáng hơn. Tuy nhiên, cũng phải thoa sao cho hài hòa với khuôn mặt không mất đi vẻ tự nhiên.
Mascara: Ai cũng có thể sử dụng mascara để trang điểm lông mi. Khi quét mascara bạn nên dùng ngón tay kéo nhẹ mí mắt lên trên, sau đó làm tôn mascara bằng bút chì kẻ mắt. Các màu trung tính là nâu, đen. Đừng kẻ bút chì viền mắt vì mắt sẽ bị nhỏ đi.
Lông mày: Lông mày định hình đôi mắt và tạo tính cách của khuôn mặt. Không nên xem thường phần trau chuốt lông mày nhưng hay cẩn thận khi nhổ, tỉa. Nói chung là nên theo khung đường tự nhiên của lông mày bạn.
Son môi: Son môi nên phù hợp với tâm trạng chứ không phải quần áo của bạn. Tốt nhất là nên dùng loại son cùng với màu môi tự nhiên của bạn. Thử son ngay trên môi bạn để xem nó thích hợp không chứ đừng nhìn vào màu son ở thỏi vì son thỏi thoa vào môi sẽ có màu hơi khác…
Bí ẩn đêm
Cũng là đêm
Đêm bệnh viện dài hơn
Bao đêm trắng bạc thêm áo trắng
Thương cảm lắng miền sâu…
Im lặng!
Đêm vô tư sau sẻ giấc nồng
Triền thao thức thủy triều dâng bầu sữa
Phiên trực xa con, vắt vợi đi nỗi nhớ
Trái tim lành trăn trở gọi trái tim
Gió xoáy bất ngờ lẻn đến trong đêm
Bứt lá xanh vật vã bên thềm
Chia phấp phỏng nỗi niềm ngóng đợi
Phút chào đời òa vỡ…
Đón hồn nhiên.
Bí ẩn đêm
Ấp ủ nụ cười
Rần rật nhựa thúc chồi cây tách vỏ
Mỗi canh thâu trở mình muôn nỗi nhớ
Chiếc cầu bắc sang ngày nơi ấy dài hơn…
Buôn thần chốn cửa thiền?
Cửa Thần là chốn tôn nghiêm
Lánh xa trần tục đảo điên, lọc lừa
Bà con trẩy hội lên chùa
Cho lòng thanh thản giao hòa
Phật, Tiền!
Song còn lắm nỗi ưu phiền
Buôn thầu nhiều kẻ ngang nhiên hành nghề
Lên đồng chập chẹng lập lòe
Gọi hồn âm phủ nhập về nói ra?
Những là tiểu quỷ trừ ma
Buôn lậu, tham nhũng cứ mà… “thắng” to
Lại còn nạn sớ chữ nho
Mấy ông đồ dởm i ô níu chào
Nét ngang nét dọc tào lao
Nửa ta, nửa Hán nháo nhào phát nôn…
Ngẫm xem sự thể mà buồn
Phật tiền sao lắm cáo chồn múa may?
Nấu rượu chung
Nam và Bắc rủ nhau nấu rượu chung, Nam hỏi:
Anh góp gạo, tôi góp nước
Bắc hỏi: Vậy rồi sau chia thế nào?
Khi nấu xong, tôi vẫn chỉ lấy nước thôi, còn gạo phần anh!
Anh An – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em ở Bình Dương

Với gần 700.000 dân, trong đó có 111.452 trẻ em từ 0 – 5 tuổi, năm 1997, Bình Dương tách ra khỏi tỉnh Sông Bé cũng đồng thời là năm thứ I thực hiện chu kỳ II của chương trình quốc gia phòng chống suy dinh dưỡng (PCSDD) bằng nguồn ngân sách do Nhà nước đầu tư.
Tháng 5/1997, trong toàn tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em, có 29/77 xã, phường đã triển khai mới hoặc củng cố chương trình với 180 cán bộ chỉ đạo và 344 tình nguyện viên.
Sau đợt tập huấn ngắn ngày, đầu tháng 6/1997 tại 29 xã phường có 17.231/20.191 cháu (từ 0 – 5 tuổi) được kiểm tra, trong đó có 4.653 cháu suy dinh dưỡng, chiếm 27%m riêng suy dinh dưỡng kênh CD chiếm 9.53% (2386 cháu); được vậy, một phần là nhờ làm tốt công tác truyền thống. Bên cạnh việc tổ chức phục hồi dinh dưỡng tại nhà bằng các sản phẩm sữa Vinamilk với nguồn kinh phí quốc gia 42.000 đồng/ 3 tháng/ cháu, chương trình “ly sữa hột gà” của Hội liên hiệp phụ nữ và “nồi cháo dinh dưỡng” của Hội nông dân, trị giá 200 triệu đồng đã đến với 1087 cháu. Nhà máy sữa Dielac tài trợ cho 314 cháu ở 6 nhà trẻ, mẫu giáo cho thị xã Thủ Dầu Một, trị giá 12 triệu đồng; Công ty sữa Vitaminlk tài trợ cho 360 cháu ở 8 xã, phường, thị trấn trị giá 25 triệu đồng. Riêng xã Tương Bình Hiệp (Thủ Dầu Một), nhờ kinh phí bổ sung đã tổ chức 6 điểm ăn tập trung ở 4 ấp để phục hồi dinh dưỡng cho các cháu đã đạt hiệu quả tăng cân và lên kênh cao nhất chương trình. Tuy nhiên, theo bà Lưu Thị Dậu chủ nhiệm Ủy ban chăm sóc sức khỏe trẻ em Bình Dương thì ngành mẫu giáo nhà trẻ đã lập giữa đầu và cuối năm học, vượt mức đề ra của Bộ giáo dục đào tạo (Đạt tỷ lệ 4.88% mức giảm 2 – 3% của Bộ).
Song song với công tác phụ hồi dinh dưỡng trẻ em hoạt động theo dõi tăng trưởng và phục hồi dinh dưỡng cho các bà mẹ mang thai (BMMT) cũng được quan tâm; trong năm qua có 392 bà mẹ mang thai đến tháng thứ 6 không tăng đủ 3,5kg, đã được hưởng trợ cấp 36.000 đồng/ 3 tháng/ người, nhờ vậy đã có 368/392 cháu ra đời đạt trọng lượng 2.5kg.
Năm 1998, Bình Dương phấn đấu nâng tổng số xã thực hiện chương trình lên 42/77, trong đó có 5 xã được FOREMOST tài trợ), với mục tiêu phục hồi dinh dưỡng cho 1619 trẻ và 392 bà mẹ mang thai không tăng đủ cân.
Để đạt hiệu quả cao trong những mục tiêu trên, ban chỉ đạo phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em Bình Dương đang tập trung phổ biến những kiến thức cần thiết cho các bà mẹ tương lai về chống suy dinh dưỡng. Chương trình hành động 98 của Ban chỉ đạo Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em Bình Dương được lồng ghép với cuộc vận động nông dân về đề tài cải tạo dân tỉnh. Được biết chương trình Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em ở Bình Dương hiện do Ủy ban bảo vệ chăm sóc trẻ em tỉnh quản lý sẽ được bàn giao cho Sở y tế vào tháng 12/1998.
Hoàng Ý – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Những người đã có tiền sự các bệnh ở mạch vành

Việc nghiên cứu và làm hạn chế những tác dụng không mong muốn của các dạng thuốc này; nhắc lại và nhấn mạnh đến những điều cần chú ý khi sử dụng các thuốc có hocmon sinh dục được quan tâm đặc biệt đối với các nhà khoa học.
Với các viên tránh thai mà thành phần chính là oestrogen và progesteron, rất cần chú ý, thận trọng khi chỉ định cho những người thiếu máu, các bệnh về máu, đặc biệt là các bệnh tắc nghẽn mạch máu. Những người đã có tiền sự các bệnh ở mạch vành, mạch não càng nên tránh dùng thuốc tránh thai loại này. Trên thực tế, những tác dụng không mong muốn của thuốc không nhiều và không nặng nề: buồn nôn, nôn, đau đầu, giữ nước, tăng cân, hoa mắt… Nhưng các chống chỉ định của thuốc là bắt buộc và rất cần thiết phải tuân thủ vì đây là loại thuốc được sử dụng kéo dài. Các trường hợp có thai hoặc nghi ngờ có thai, ung thư vú hoặc cơ quan sinh dục, suy gan, các bệnh có tắc nghẽn mạch máu… không được dùng.
Hiệu quả tránh thai sẽ giảm đi nếu ta đồng thời thêm một trong các thuốc: ampicilin, cloramphenicol, tetracyclin, sulfamid, rifampycin, nitrofurantoin, phenylbutazon, isoniazid, phenobarbital… Ngược lại bản thân các thuốc viên tránh thai có thể làm giảm hiệu lực của một số nhóm thuốc khác như thuốc chống co giật, chống đông máu, chống tăng huyết áp, chống trầm cảm loại 3 vòng, chống đái tháo đường…
Hocmon sinh dục nam và các dẫn chất của nó (androgen) được sử dụng khá rộng rãi trong điều trị chứng yếu sinh lý do testosteron, một vài rối loạn nội tiết tố nam và các trường hợp khác mà đôi khi được sử dụng như những chất doping. Điều chú ý đầu tiên là chúng đều có khả năng gây nam hóa ở nữ như làm thay đổi giọng nói, giảm tình dục, mất kinh… Còn ở nam giới chúng gây cương đau dương vật, làm tăng kích thích ham muốn tình dục nhưng số tinh trùng có thể lại giảm đi. Các thuốc này cũng bị nghiêm cấm dùng trong thể thao… còn trong y học, chống chỉ định là: ung thư tuyến vú, tuyến tiền liệt, tăng canxi máu, suy gan, những người có thai, cho con bú.
Thời gian gần đây, có nhiều người đã sử dụng một chế phẩm là dẫn xuất có tác dụng đồng hóa cỉa testosteron như nandrolon phenylpropionat (biệt dược là durabolin) để làm tăng cân, chữa chứng suy nhược. Tuy là dẫn chất có tác dụng đồng hóa là chính, durabolin cũng có thể gây các rối loạn như nam hóa, rối loạn sắc tố, trứng cá ở mặt… Vì vậy nên thận trọng dùng cho phụ nữ. Khi dùng kéo dài, các rối loại trên càng dễ xảy ra và do đó không phải là sự lựa chọn tốt cho phụ nữ.
Sử dụng các hocmon làm thuốc chữa bệnh là một thành tựu vĩ đại của y học, nhưng chỉ cần với lượng rất nhỏ hocmon có thể ảnh hưởng rất lớn đến quá trình phát triển của cơ thể. Vì vậy phải cẩn thận trọng trước khi quyết định.
BS Nguyễn Văn Hùng – Báo Sức Khỏe & Đời Sống – 1997