Rừng núi và bệnh sốt rét

Bệnh sốt rét từ xa xưa đã là một hiểm họa cho nhân loại. Cho đến nay nó vẫn còn là một mối đe dọa lớn cho sức khỏe hàng triệu con người ở vùng Châu Phi nhiệt đới và nhiệt đới Đông Nam Á trong đó có Việt Nam. Ở nước ta, nhiều địa danh nổi tiếng về bệnh sốt rét đã được coi là nơi “rừng thiên, nước độc” như “nước Sơn La, ma Hòa Bình”, “cọp Bảo Hà, ma Trái Hút”, ở miền Bắc “Mã Đà Sơn cước anh hùng tản”, ở miền Trung và các vùng rừng, “Cao su đi dễ khó về” ở miền Nam Bộ. Nhân dân ở miền xuôi lên miền núi đi làm ăn sợ nhất là bị “ngã nước”. Vậy vì sao bệnh sốt rét lại xảy ra nhiều ở miền rừng núi? Bệnh sốt rét là do giống ký sinh trùng plasmodium gây ra. Nó được truyền từ người này tới người khác bởi muỗi trung gian thuộc giống anopheles. Trên thế giới có hơn 400 loài anopheles những chỉ có 60 loài truyền bệnh. Tùy từng vùng địa lý khác nhau mà có các loài muỗi truyền bệnh khác nhau. Sỡ dĩ các loài muỗi này có mặt ở các vùng rừng núi là do yêu cầu các yếu tố sinh thái học như ổ nước để đẻ trứng hoặc nơi trú đậu tiêu máu… Muỗi An minimus ưa đẻ trứng ở các suối nước trong, chảy chậm có nhiều trong địa hình của vùng III, vùng IV trong phân vùng dịch tễ sốt rét. Chính vì vậy, ở những vùng này tỷ lệ sốt rét rất cao. Ngoài ra một số quần thể An minimus cũng thích nghi với một số sinh cảnh riêng như đẻ trứng trong các bể chứa nước ăn ở vùng đồng bằng ven sông ở ngoại thành Hà Nội, trong các giếng, các mạch nước ngọt dùng để tưới cây sát ven biển vùng Bình Thạnh, Bình Thuận và chúng cũng là vật truyền bệnh sốt rét ở những vùng này trước đây. Muỗi An minimus thường ưa hút máu người, trú đậu tiêu máu trong nhà. Chính vì vậy mà biện pháp phun tồn lưu hóa chất đã được sử dụng để phòng chống lại loài muỗi này. Tuy vậy vẫn có những quần thể muỗi An minimus trú đậu ngoài nhà gây khó khăn trong công tác phòng chống bệnh sốt rét. Muỗi An dirus là loài muỗi hoang dã, thường vào nhà hút máu rồi bay ra ngoài trú đậu tiêu máu. Loài muỗi này gắn liền với sinh cảnh rừng rậm, rừng có tán vì hai lý do, thứ nhất là tính chất ổ nước, nơi đẻ trứng của muỗi và thứ hai là do đặc tính sinh thái muỗi trưởng thành. An dirus ưa đẻ trứng vào những ổ nước tạm thời nhân tạo được hình thành trong mùa mưa hoặc những ổ nước trong hốc đá, trong lòng suối, các vũng ven suối đá chảy sỏi… Đặc điểm chung nhất là những ổ nước này thường nằm ở vùng rừng có tán, ít ánh sáng chiếu rọi trực tiếp. Muỗi cái An dirus sau khi đốt máu tìm nơi thích hợp trong rừng để trú đậu tiêu máu (các hốc đất ven suối, mặt dưới lá của các bụi cây…) Chính vì thế các biện pháp sử dụng hóa chất để phòng chống muỗi này bị hạn chế tác dụng. Cả hai loài muỗi An minimus và An dirus đều có tỷ lệ nhiễm lại ký sinh trùng sốt rét cao và có thể truyền cả hai loại ký sinh trùng Pfalciparum và Pvivax.
PTS Nguyễn Đức Mạnh-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 62(874)1999

Các chất béo thiết yếu

– Nguyên liệu cấu tạo màng tế bào não. Tổ chức não được cấu tạo bởi 60% chất béo. Các chất béo thiết yếu là nguyên liệu, không thể thiếu trong cấu tạo các tế bào thần kinh, có đặc trưng là cơ thể không tự tổng hợp được mà phải nhận từ thức ăn. Ngoài các chất béo thiết yếu, não còn cần các chất béo bão hòa và cholesterol nhưng cơ thể tự tổng hợp được nên thường không bị thiếu. Các chất béo thiết yếu cần cung cấp cho não là các loại sau:
Omega-3: có trong bí ngô, hạt, dầu cải, đặc biệt là EPA (Eicosapentaenoic acid) và DHA (Docosahexaenoic acid) chứa trong: cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi, cá trống, táo, rong biển, trứng.
Omega-6: có trong bắp, hạt hướng dương, mè, đặc biệt là GLA (Gammalinolenic acid), có trong cây hoa anh thảo, tảo lục lam và AA (Arachidonic acid), có trong thịt, các sản phẩm sữa, trứng, mực.
Vì vậy, để giúp cho não hoạt động tốt, nên có ít nhất 3 bữa cá biển trong tuần. Nếu không có cá hoặc không ăn được cá thì nên thay thế bằng các loại đậu hoặc các hạt cá nhiều dầu. Đối với trẻ em chưa trưởng thành, do có nhu cầu tăng trưởng nên các chất béo đã bão hòa (mỡ động vật) không nên hạn chế mà cần cho ăn cân bằng với dầu thực vật theo tỷ lệ 1:1.
Trẻ bú mẹ mới cảm nhận được hạnh phúc, an toàn (*)
Nên cho trẻ bú sữa mẹ khi nào và bao nhiêu thì đủ?
Ngày sau sinh, nên cho trẻ bú càng sớm càng tốt, trễ nhất là 2 giờ sau sanh. Cho trẻ bú sớm để tận dụng từng giọt sữa non (vì sữa non có nhiều kháng thể: IgA, Lactoseferrin, Lysozym, Interferon, Bạch cầu… được xem là thuốc chủng ngừa cho trẻ sơ sinh).
Nên cho trẻ bú theo nhu cầu: nếu mẹ đủ sữa thì trẻ chỉ cần bú một bên vú là có thể no sau 10 phút và ngủ liền 3 giờ. Nếu mẹ thiếu sữa, trẻ chỉ ngủ được 1 – 2 giờ và thức dậy khóc đòi bú. Trong trường hợp này, để đảm bảo sự phát triển bình thường cả thể chất lẫn tâm thần của trẻ, phải tăng số lần cho bú từ 6, 7 lần lên 10 – 15 lần/ngày.
Cho trẻ bú như thế nào là đúng?
Mẹ ở tư thế thoải mái nhất dù nằm hay ngồi, giữ đầu và cổ bé thẳng so với thân người, toàn thân bé áp sát vào người mẹ, miệng bé mở rộng ngậm sâu vào quầng vú.
Khi bé bú đúng: bé nút chậm, lâu, má lõm, thái dương cử động nhịp nhàng, mẹ không thấy đau vú và cả hai mẹ con đều cảm thấy thoải mái và hài lòng.
Để có thể đảm bảo được công việc xã hội và hoàn thành tốt vai trò làm mẹ, người phụ nữ cần phải có một quá trình và kế hoạch chuẩn bị cho cả mẹ và bé.
Đối với mẹ: Có chế độ dinh dưỡng hợp lý: Bổ sung Vitamin, vi chất, khoáng chất; Sắp xếp công việc một cách khoa học, phù hợp với sức khỏe sau sinh, tránh stress…
Khi mẹ đi làm về, phải vệ sinh trước khi bế trẻ và cho bú.
Đối với bé:
• Nếu sữa mẹ đủ, nên vắt sữa vào bình tiệt trùng, để tủ lạnh cho bé bú khi mẹ đi làm.
• Cố gắng duy trì 3 lần bú trong ngày.
• Bé nên được bú ngay sau khi mẹ ăn sáng hoặc sau khi uống sữa.
Mẹ đi làm vẫn cho con bú được:
Mẹ có thể vắt sữa ra để sẵn trong bình cho con. Sữa mẹ vắt ra đựng trong bình tiệt trùng có thể giữ vài giờ ở nhiệt độ mát trong phòng và giữ được 24 giờ nếu để trong tủ lạnh. Người mẹ đi làm nên cho con bú lúc sáng sớm trước khi đi làm và vào buổi chiều khi đi làm về, kể cả tối và đêm.
Chỉ có trẻ bú mẹ mới cảm nhận được cảm giác hạnh phúc, an toàn!
(*) Tựa SK TPHCM
Bác sĩ CK1 Lê Thị Kim Quý – Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng thành phố Hồ Chí Minh
Biện pháp phòng tránh lây nhiễm liên cầu lợn
1. Đối với người giết mổ heo:
– Không giết mổ súc vật bị bệnh.
– Không được sử dụng súc vật chết làm thức ăn cho động vật khác. Phải xử lý súc vật chết triệt để, tránh lây nhiễm ra môi trường và cộng đồng.
– Mang các dụng cụ bảo vệ cá nhân cần thiết (găng tay, khẩu trang, kính, mũ…), đảm bảo các vết xây xước, vết thương không tiếp xúc với súc vật hay sản phẩm của súc vật.
– Nơi giết mổ phải đảm bảo vệ sinh môi trường sạch sẽ, tách biệt với khu chế biến thức ăn.
2. Đối với người mua bán:
– Không mua bán heo bị bệnh.
– Không mua bán heo, thịt heo không rõ nguồn gốc; chỉ mua heo, thịt heo có nguồn gốc.
3. Đối với người tiêu dùng:
– Không ăn thịt heo sống, không ăn tiết canh, nội tạng heo chưa được nấu chín.
– Không tiếp xúc với sản phẩm heo còn sống khi tay có vết xây xước, trừ khi có đeo găng bảo vệ.
4. Đối với người chế biến thức ăn:
– Giữ cho khu vực chế biến thức ăn sạch sẽ và rửa tay bằng xà phòng sau khi thao tác.
– Khu lưu trữ, bảo quản thịt sống phải tách biệt với nơi bảo quản thịt đã qua chế biến hoặc sản phẩm ăn sẵn để tránh lây nhiễm bệnh.
5. Khi có triệu chứng nghi ngờ: sốt cao, lạnh run, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, xuất huyết dưới da thành màng… phải đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
PV – -Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Năm 1999

Sụt sùi gái tuổi 15

Đi ngang qua phòng khám sản bỗng thấy tiếng kêu rất quen thuộc, tôi vội vả quay lại thì ra vợ chồng nhà giáo láng giềng. Họ vội lau nước mắt, như để cố giấu kín nỗi buồn. Tôi lại ngồi nhẹ bên cạnh họ. Không để mất ước mong cứu cánh mà họ đã từng chờ đợi trong những giây phút chờ đợi từ sáng sớm, họ trình bày ngay ý nguyện. Tôi đến gõ cửa phòng bác sĩ khoa sản, đối diện chỗ ngồi cửa hé mở đón tôi và kịp quan sát những người ngồi lì ăn vạ từ đầu giờ. Rót nước mời tôi và không để tôi nói gì, bác sĩ đẩy nhẹ tập hồ sơ khám sản để tôi xem thay gì đối đáp. Vũ H B 15 tuổi, học trường chuyên X, thai 7 tháng, hết khả năng can thiệp. Bác sĩ đưa tôi xem thống kê mới nhất của khoa. Năm qua tuyến dưới gửi lên thành phố để đẻ 101 ca, nạo phá thai 60 ca, trong đó 7 ca phải làm thủ thuật và dưới các sức ép khác nhau. Tôi mở cửa bước ra, nét mặt ông bà giáo tươi tắn rạng rỡ hẳn tưởng có kết quả theo ý họ mong chờ. Nhưng rồi họ chảy nước mắt khi tôi giải thích cho họ biết về nguyên tắc chuyên môn và luật pháp. Ông bà tự thổ lộ, trai gái cũng chỉ có một, cố gắng cho con ăn học đến nơi đến chốn như cho con cái vốn kiến thức để sinh sống. Ông bà sẽ kiếm một cậu rể biết ăn ở, sống cùng ông bà rồi ông bà có cháu bế bồng ngoại cũng như nội. Cứ tưởng có 60 giờ giáo dục giới tính và kế hoạch hóa gia đình, lại là trường chuyên tổ chức tốt, con gái lại là cán bộ đoàn trường có triển vọng tài năng và có đạo đức, những tưởng con nhà tông không giống lông cũng giống cánh, ai dè… Những cửa hàng karaoke, băng nhập lậu ngập thị trường, cha mẹ lại thiếu cảnh giác khi con gái xin tiền để học thêm, để mua tài liệu, ai ngờ nó đi picnic với bạn trai ở những nơi kín đáo, hai thanh niên trước tuổi, sớm va chạm xác thịt dẫn tới phá vỡ dự định tốt đẹp. Ông bà giáo hoang mang tột cùng. Thế rồi ủy ban bảo vệ trẻ em, hội phụ nữ nhà trường biết được hoàn cảnh bức xúc của chị giáo ưu tú đã thường xuyên lui tới thăm hỏi động viên giúp đỡ. Đến nay bé trai đã bốn tuổi, mạnh khỏe, bụ bẫm, thông minh, còn ông bà nội vẫn từ chối bảo đi đêm sao lấy được của. May sao H B cũng đã tốt nghiệp trung học phổ thông nhưng không thể ghi tên thi tuyển vào cao đẳng hay đại học, bởi sức khỏe vẫn chưa hồi phục sau cơn sốc bồng bột, dại dột.
BS Lê Văn Ban-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 62(874)1999

Nhật bản công bố sách trắng

Theo cơ quan kinh tế và kế hoạch của Nhật Bản hàng năm nước này thường cho công bố sách trắng về những vấn đề trong các lĩnh vực đời sống và xã hội. Nhật Bản là nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế đáng kinh ngạc trong lịch sử nhân loại và mức thu nhập hiện nay của người Nhật cũng cao nhất thế giới. Nhưng nước có dân số già nhất thế giới trong thế kỷ 21 cũng là Nhật Bản thì không mấy ai biết. Các chuyên gia dự đoán rằng vào thế kỷ tới, cứ 4 người dân Nhật Bản thì có một người trên độ tuổi 65. Điều đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến những vấn đề việc làm lao động, y tế, trợ cấp hưu trí, bảo hiểm… Trong tương lai, lực lượng lao động trẻ sẽ giảm, do vậy người già tham gia lao động trong xã hội ngày càng tăng. Xây dựng một cơ chế có thể cho phép các cá nhân kể cả người già tự nguyện tham gia lao động không phụ thuộc vào thời gian và độ tuổi là điều mà các nhà hoạch định chính sách cần quan tâm. Về lâu dài, Nhật Bản cần hướng tới “Một xã hội trong đó người già vẫn có cuộc sống tích cực và năng động”. Lực lượng lao động trẻ giảm có nghĩa là số người tham gia hoạt động kinh tế trong nền kinh tế quốc dân cũng giảm theo. Sự trông mong vào lực lượng lao động nữ là điều không thể tránh khỏi trong tương lai ở Nhật Bản. Do vậy cần thiết phải xây dựng ngay từ bây giờ một môi trường thật sự bền vững trong đó là phụ nữ đang tìm thấy cơ hội quay trở lại làm việc sau một thời gian ngắn nghỉ vì sinh nở hay các công việc nội trợ khác. Tăng cường và củng cố các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và y tế cộng đồng cũng như thay đổi quan niệm và cải cách hệ thống việc làm để giảm bớt nỗi lo lắng về điều kiện sống sau khi nghỉ hưu là việc cần quan tâm. Thay vì việc quá chú trọng đến hệ thống bảo hiểm nhà nước, cần huy động nguồn lực trong hệ thống bảo hiểm tư nhân để đảm bảo tính đa dạng và hiệu quả thiết thực. Điểm cuối cùng mà sách trắng để đề cập tới là cần thông qua một loai cải cách trong hệ thống việc làm, trợ cấp hưu trí để giảm bớt nổi lo lắng cho cuộc sống tuổi già khi người lao động mới chỉ ở tuổi trung niên. Như vậy vô hình chung là làm giảm năng suất lao động trong phạm vi toàn xã hội. Cần xây dựng một hệ thống trợ cấp hưu trí quốc gia thông qua quỹ bảo hiểm do người lao động đóng góp lúc còn trẻ. Cần có chính sách khuyến khích những người trẻ tuổi tham gia vào quỹ này khi họ còn là những người lao động chính có thu nhập cao, tạo cho họ điều kiện để có thể tiết kiệm một khoản tiền cho tuổi già không phải phụ thuộc vào các thế hệ tương lai, tránh cho họ sự lo lắng không đáng có như các bậc trung niên hôm nay. (Theo The Labour Information of Japan, 1999).
Ngọc Đỗ-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 65(877)1999

Nhiễm Não mô cầu

Não mô cầu có thể gây trên người nhiều bệnh cảnh khác nhau (riêng rẽ hoặc phối hợp) tại nhiều cơ quan như đường hô hấp, máu, hệ thần kinh, khớp, màng tim, mắt, đường niệu và sinh dục. Thường gặp và quan trọng hơn cả là hai bệnh viêm màng não mủ và nhiễm trùng huyết, trong đó nhiễm trùng huyết tối cấp có thể gây tử vong rất nhanh chóng, ngay cả với những trường hợp đã được điều trị tích cực.
Nhiễm trùng huyết
Nhiễm trùng huyết do não mô cầu có nhiều hình thức thay đổi, từ thể tối cấp diễn tiến trong vòng vài giờ đến những bệnh cảnh âm ỉ kéo dài nhiều ngày hoặc đôi khi nhiều tháng.
Nhiễm trùng huyết thể cấp
Não mô cầu có thể gây nhiễm trùng huyết kèm theo viêm màng não mủ hoặc không. Tỷ lệ bệnh nhân nhiễm trùng huyết cấp nhưng không kèm viêm màng não mủ khoảng 30 – 35%.
Khởi bệnh thường đột ngột, bệnh nhân sốt cao 39 – 40°C, ớn lạnh, rét run nhiều lần, nhức đầu, nôn ói, đau khớp, đau cơ đặc biệt đau nhiều ở sống lưng và hai chân. Bệnh nhân có mạch nhanh, thở nhanh và có thể có huyết áp thấp tuy sốc thực sự hiếm xảy ra trừ khi rơi vào thể tối cấp.
Hình ảnh đặc biệt nhất là tử ban, xuất hiện trong khoảng 75% các trường hợp, trong vòng một hai ngày sau sốt. Vị trí tử ban phân bố khắp người, song thấy nhiều nhất ở vùng nách hông, quanh khớp (khuỷu, gối, cổ chân). Đôi khi tử ban có dạng bóng nước (nốt phỏng) hoặc lan tràn rộng lớn như hình bản đồ.
Khi tử ban lan tràn nhanh chóng về số lượng hoặc phát triển kích thước cần lưu ý bệnh đang diễn tiến đến thể tối cấp.
Dấu hiệu khác: lách to, nốt herpes ở khóe miệng, dấu giả màng não.
Nhiễm trùng huyết tối cấp
Còn được gọi là hội chứng Waterhouse-Friderichsen, xảy ra với tỷ lệ khoảng 10 – 20% các trường hợp nhiễm trùng huyết do não mô cầu. Đây là bệnh cảnh nhiễm trùng huyết não mô cầu rất cấp tính, diễn tiến nhanh chóng đến tình trạng suy tuần hoàn, sốc phổi và gây tử vong, có thể chỉ trong vòng vài giờ.
Bệnh nhân khởi đầu có các triệu chứng tương tự như nhiễm trùng huyết cấp nhưng các dấu hiệu tiên lượng nặng xuất hiện rầm rộ và đầy đủ trong vòng 12 giờ đầu của bệnh:
1. Sốt cao đột ngột 39 – 40°C, trên cơ địa trước đó khỏe mạnh.
2. Kích động hoặc hôn mê sớm.
3. Sốc xảy ra sớm và tái đi tái lại nhiều lần.
4. Tử ban xuất hiện sớm và lan ra nhanh chóng.
5. Một số dấu hiệu “âm tính”: không có dấu màng não (bạch cầu dịch não tủy dưới 20/mm³), bạch cầu máu không tăng (dưới 10000/mm³), tốc độ lắng màu không tăng (dưới 10mm giờ đầu).
Bệnh nhân thường có biểu hiện co mạch toàn thân ngay trong giai đoạn tiền sốc nên tím tái rất nặng và giá lạnh tứ chi.
Tiêm chủng, một công tác hệ trọng của Y tế cơ sở!
Vừa qua một tai biến đáng tiếc xảy ra tại Q.5, thành phố Hồ Chí Minh, trong lúc chích ngừa sởi, quai bị, rubella ở trẻ em đã dẫn đến 1 trường hợp tử vong và 5 trường hợp phải nhập viện cấp cứu, trong đó có 2 trường hợp hôn mê sâu, phải thở máy, thay máu và lọc thận. Rất may cả 5 trường hợp này đều đã được cứu sống. Bộ Y tế, Sở Y tế và các cơ quan hữu quan đã vào cuộc. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đã cử chuyên viên đến làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh.
Đối với mạng lưới y tế cơ sở của chúng ta, thì tiêm chủng thực sự là công tác trọng tâm, phòng tránh được nhiều bệnh tật nguy hiểm cho trẻ em. Do vậy, người làm công tác tiêm chủng ở cơ sở không thể không thận trọng: Phải đảm bảo kỹ thuật hoàn hảo và phải tuyệt đối vô trùng. Cần nhắc lại rằng tiêm chủng không hề đơn giản. Trước khi tiêm, vắc-xin phải được giữ lại ở nhiệt độ bình thường (trước đó vắc-xin được để lạnh từ 2 – 8°C), phải lắc trộn thật đều. Kim, ống chích phải hoàn toàn mới, sử dụng một lần rồi bỏ. Nếu có pha thuốc thì phải pha theo đúng hướng dẫn. Không được để dành thuốc cho ngày hôm sau. Vị trí tiêm, kỹ thuật tiêm phải chính xác mới có hiệu quả. Có thứ phải tiêm trong da, thứ tiêm dưới da, thứ tiêm sâu trong bắp cơ, tuyệt đối không để lạc vào mạch máu… Sát trùng chỗ tiêm cũng phải thận trọng. Công tác vận chuyển và bảo quản lại càng có tính quyết định. Ở cấp quốc gia, với hệ thống kho lạnh đảm bảo, cũng chỉ lưu trữ vắc-xin được 6 tháng, cấp khu vực 3 tháng, tuyến tỉnh huyện chỉ 1 tháng. Riêng tại Trạm Y tế hay Bệnh viện chỉ được sử dụng trong ngày. Vắc-xin không phải là thuốc mà là những kháng nguyên, thậm chí là những sinh vật sống, chỉ làm yếu đi mà thôi. Đặt trong điều kiện nào đó thì hoặc nó chết sạch, không hiệu quả, hoặc nó chuyển biến thành những độc tố dữ dằn! Những sai sót kỹ thuật hoặc do bơm kim tiêm có thể gây áp xe, nhiễm trùng máu, sốc nhiễm độc. Viêm gan siêu vi B và HIV. Tóm lại tiêm chủng là một công tác rất quan trọng, nhân viên y tế cơ sở phải được chuyên trách, tập huấn rất chặt chẽ.
N.T – Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội-1999

Đó … đây

Từ ngày 14 tháng 10 năm 1999 một số nhà máy sản xuất xích bò nhãn hiệu Sabrett và Western tại New York đã tự nguyện đóng cửa sau khi các quan chức sở Nông nghiệp bang này phát hiện xúc xích do nhà máy sản xuất có thể nhiễm trực khuẩn Listeria gây bệnh Listeria là một bệnh truyền nhiễm biểu hiện dưới dạng viêm màng não là rất nguy hiểm, có thể gây tử vong nhất là đối với người già và những người có khả năng miễn dịch kém. Ngày 26 tháng 10 năm 1999, Bộ nông nghiệp Mỹ cũng đã ra lệnh thu hồi khoảng 1 nghìn tấn xúc xích loại này đang lưu hành tại các cửa hàng và nằm trong các tủ lạnh của các gia đình Mỹ. Ngày 27 tháng 10 năm 1999 vừa qua tại Luôn Đôn, hãng dược phẩm Glaxo Wellcome đã chủ động thu hồi thuốc kháng sinh “Vaxar” sau khi xảy ra 7 ca tử vong cụ thể là ở Đức xảy ra 5 ca, ở Pháp xảy ra 1 ca và ở Mỹ xảy ra 1 ca do dùng thuốc này. Đây là loại thuốc kháng sinh được sử dụng nhiều trong điều trị bệnh viêm phổi, viêm phế quản và một số bệnh da liễu như bệnh lậu, khi vi khuẩn này đã nhờn với kháng sinh penixillin. Thuốc kháng sinh Raxar có tên thương mại ở Đức là Vaxar được phép lưu hành từ năm 1997 và được sử dụng mạnh nhất ở Hoa Kỳ. Cho đến nay trên toàn thế giới đã có khoảng 2.650 triệu ca sử dụng thuốc này.
Băng điện giảm đau và làm chóng lành vết thương
Các viết thương phần mềm rất thường gặp trong cuộc sống hàng ngày. Khi các vết thương này người ta thường rửa sạch chúng bằng các dung dịch sát trùng rồi băng bó lại. Chỉ có những vết thương có bờ bị giập nát thì các thầy thuốc mới cắt bỏ phần mô này, khâu hay không tùy theo vết thương băng bó lại rồi cho bệnh nhân dùng các thuốc kháng sinh để phòng bệnh bị nhiễm trùng. Tuy nhiên, những ngày sau đó bệnh nhân đều rất khó chịu vì đau nhức, thời gian có khi kéo dài tời vài tuần lễ. Các cầu thủ bóng đá thường là những người hay bị chấn hương nhưng lại rất mong muốn vết thương mau lành, đã khẩn thiết yêu cầu các công ty dược sản xuất một loại băng đặc biệ có hai tác dụng song hành, giảm đau và mau liền sẹo. Sau một thời gian nghiên cứu, một loại băng y tế đời mới, đã ra đời đáp ứng được cả hai yêu cầu trên. Đây là một loại băng điện bên trong lớp băng có phủ một chất phát ra các xung điện rất nhỏ. Khi tiếp xúc với bề mặt da chất này sẽ có tác dụng làm tê các dây thần kinh cảm giác tại vết thương và làm dịu đi các cơn đau. Băng y tế mới mang tên thương phẩm amperplast còn chứa một loại dược chất đặc biệt có tác dụng kích thích các tế bào để tạo ra tổ chức hạt làm mau lành các vết thương. Loại băng này không chỉ được các cầu thủ bóng đá ưa chuộng mà cả các công nhân của nhiều nhà máy đã đặt mua để xử trí các vết thương có thể xẩy ra do tai nạn lao động.
3 phương pháp luyện tập giúp tiêu hóa thức ăn
Khi ăn, cơ thể chúng ta không hấp thụ hoàn toàn các chất bổ dưỡng trong thức ăn mà đào thải một phần ra ngoài. Để ngăn ngừa hiện tượng ngày, các bài tập Yoga sau sẽ giúp cơ thể bạn gia tăng quá trình tiêu hóa, hạn chế tối đa quá trình đào thải, đồng thời giúp tinh thần sảng khoái.
Trước khi tập bạn cần thư giãn toàn thân. Mắt khép nhẹ, thở bằng mũi. Bạn hãy tưởng tượng mình đang hít vào bằng mũi rồi di chuyển đến giữa hai đầu chân mày. Bắt đầu từ giữa chân mày trở về lại vị trí ban đầu. Bạn tiếp tục làm càng lâu càng tốt.
Bài tập 1: Nằm ngửa, gập đầu gối trái đến ngang ngực từ từ duỗi thẳng chân ra và hướng mũi chân lên trần nhà. Giữ chân thẳng ra rồi hạ chân xuống khoảng 2,5 cm. Uốn cong đầu gối, lập lại động tác này 5 lần. Đổi chân.
Bài tập 2. Ngồi, hai chân dang rộng ra. Hai cánh tay duỗi thẳng, các ngón tay đang lồng vào nhau hãy tưởng tượng bạn đang khuấy một nồi cháo yến mạch. Cúi người ra trước và uốn cong từ phần hông. Giữ cùi chỏ thẳng, cánh tay dang rộng ra. Thực hiện động tác này 5 lần. Đổi chiều ngược lại.
Bài tập 3 là quỳ gối, bàn chân duỗi ra phía sau cho 2 ngón chân cái hướng vào nhau. Gót chân và đầu gối hướng ra ngoài. Hai bàn tay thả lỏng đặt trên đùi mắt nhắm lại và thư giãn.
Bài thuốc trị bệnh đái đêm ở trẻ em: Chanh tươi 1 quả dùng cả vỏ, nghệ tươi 20 gam, lá hẹ tươi 2 gam, muối ăn 2 gam, đường kính dùng 4 gam. Cách dùng: nướng nghệ thật chín, bóc sạch vỏ, giã nát, cho lá hẹ tươi thái nhỏ vào, trộn đều với muối và đường Thái chanh thành miếng nhỏ, trộn lẫn với các thứ trên ăn trước khi đi ngủ. Người lớn mỗi tối ăn một quả chanh trong từ 2 đến 3 ngày liền. Trẻ em tùy theo tuổi có thể dùng một nửa hoặc 1 phần 3 liều dùng của người lớn. Trẻ nhỏ quá không ăn được thì sắc nghệ và lá hẹ lấy nước hòa với đường và muối, rồi vắt nước chanh vào cho uống.
Quốc Đông-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 65(877)1999

Nên tập cho trẻ có những thói quen tốt trong ăn uống

Trẻ em được lớn lên dưới sự nuôi nấng chăm sóc của người mẹ là chủ yếu. Nằm trong bụng mẹ trẻ được hưởng đầy đủ những gì tinh túy nhất của người mẹ, nếu mẹ ốm đau thì lập tức trẻ bị sốt, và thế là đứa trẻ bốn năm tháng tuổi nằm trong bụng mẹ đã bắt đầu quẫy đạp… Những ngày mang thai, hễ người mẹ nhịn ăn sáng thì khoảng 8 giờ sáng đến 9 giờ sáng bé không yên nằm chờ mà luôn luôn quấy phá, đòi ăn vì đói. Thói quen tốt trong nuôi dưỡng trẻ em tốt cũng bắt đầu từ người mẹ. Mẹ quan niệm thức ăn này ngon, bổ thì những đứa con cũng có thói quen giống mẹ và ngược lại. Ngày nay các bà mẹ nuôi con thường ít để ý và ít cho con ăn đến những thức ăn tuy cần rất ít có lợi cho sự phát triển của cơ thể như các loại vitamin A, vitamin C có nhiều trong các loại quả chín như chuối, đu đủ chín, bí đỏ, gấc… Những loại quả này trong vườn nhà vẫn rất sẵn, nếu phải mua thì giá rất rẻ, chỉ bằng 1 phần 4 đến 1 phần 5 các loại quả lê, táo, đào… Nhiều người lầm tưởng rằng loại hoa quả càng có giá cả cao thì giá trị dinh dưỡng càng cao. Thật ra, không phải như vậy. Ví dụ như đu đủ chín thì có hầu hết lượng vitamin cần thiết, trong đó có vitamin C chiếm đến 54 mg phần trăm. Còn vú sữa thì ngoài lượng vitamin C thấp hơn đu đủ nhiều chỉ có 5 mg phần trăm, ngoài ra khoiong có một chút vitamin nào. Vậy mà giá vú sữa lại đắt gấp 5 lần. Nhiều người nghĩ rằng những loại hoa quả sẵn có trong vườn, giá rẻ là loại quả thấp là không đúng, cũng vì hiểu sai nên đứa trẻ thường không được nuôi đủ chất mặc dầu nó vẫn được gia đình nuôi nấng và cho ăn rất nhiều loại thực phẩm cao cấp nhưng cháu bé vẫn gầy vẫn teo đét, lớn chậm và thậm chí còn bị suy dinh dưỡng độ 2. Nuôi con thế nào để con khỏe mạnh. Câu hỏi muôn thuở này đã tốn bao nhiêu công sức của các nhà khoa học, các nhà dinh dưỡng, các giáo sư, bác sĩ và những người làm công tác tuyên truyền hàng chục năm qua. Nhờ việc khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ, cho thêm các thức ăn bổ sung vào bột, uống vitamin A,… Vận động người mẹ, hướng dẫn họ và tập huấn cho họ, từ thế hệ này đến thế hệ khác, chúng ta đã kéo được tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em xuống từ 50% đến 60% của những năm 1980 đến năm 1982, đến nay chỉ còn dưới 40%. Và đang phấn đấu đến năm 2000 hai tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em xuống 30% như mục tiêu đã đề ra. Tuy nhiên đây là việc vô cùng khó khăn. Bởi vì suy dinh dưỡng không phải là một bệnh cấp tính mà nó là hậu quả hàng tháng, hàng năm trẻ không được nuôi dưỡng đầy đủ. Nhiều cháu bé đẻ ra khỏe mạnh nhưng sau 9 tháng đến 10 tháng lại bị suy kiệt. Có bà mẹ kể rằng: “Ngày nào cháu cũng cho con ăn thịt nạc với cháo vậy mà nó vẫn gày còm không lớn lên được”. Khi được hỏi ngoài thịt nạc, chị có cho con ăn thêm hoa quả gì không? Thì chị nói: nó không chịu ăn hoa quả hễ cứ động vào là đau bụng! Ngay từ lúc mới đẻ ra người mẹ cần có nhiều sữa cho con bú và trẻ đã tiếp nhận các chất dinh dưỡng của hoa quả thông qua bà mẹ, do vậy nhiều rau quả. Đến khi đến tuổi ăn sam người mẹ cần cho con ăn thêm nước quả, nước rau, quả nghiền từ các loại hoa quả khác nhau. Được ăn tạp, ăn đa dạng, và đầy đủ thì càng lớn trẻ càng quen dần với mọi loại thức ăn, dễ ăn, dễ chấp nhận với hoàn cảnh bữa ăn nên đứa trẻ lớn nhanh, dễ nuôi, tạo cho người mẹ một phong cách nuôi con nhẹ nhàng hơn. Người mẹ sẽ tránh được sự tất bật trong cách nuôi con như tìm kiếm các loại thức ăn hợp khẩu vị để phù hợp cho con… Tạo được thói quen tốt cho con trong ăn uống phải được bắt nguồn từ người mẹ, không khó khăn lắm nhưng chúng ta cần phải chú ý và kiên trì trong nuôi dưỡng. Có như vậy mới đáp ứng được sự mong muốn có một đứa con khỏe mạnh.
Hà Sơn-Sức khỏe & Đời sống/Bộ Y tế – Hà Nội – Số 65(877)1999

Tâm pháp

Ở người già, bao giờ cũng có ít nhiều tổn thương thể chất, rồi tùy người tùy hoàn cảnh tạo ra những hệ quả tâm lý: lo hãi, trầm nhược, phủ định, thoái lùi, ức chế, suy loạn. Không tránh được suy tàn dần và trước sau phải giáp mặt với cái chết. Người bệnh kêu ca tập trung về các triệu chứng thể chất để né tránh cảm nhận những dằn vặt tâm tư, để được nuông chiều. Khi xem thầy thuốc như một vị cứu tinh toàn tri, toàn năng, khi xem như một đối tượng đáng ghét, bất lực, chỉ biết cấm đoán, khi thì ganh tị với con người còn trẻ, còn sung sức. Tóm lại dễ có những phản ứng thất thường. Trước hết người thầy phải làm chủ được bản thân để đừng có những phản ứng ngược lại. Tìm cách giúp đỡ sống thoải mái hơn là cố gắng chữa trị đến cùng. Về thể chất cũng như về tâm lý không cố gắng phanh phui ra các manh mối, nói đúng hơn, có phanh phui ra cũng không nhất thiết như đối với những người trẻ, dẫn đến sự nhận thức để tháo gỡ. Nhận thức đến một mực nào thôi, chấp nhận phần nào một phản ứng kiểu nhiễu tâm, kiểu thoái lui. Thầy thuốc thường đóng vai trò trọng tài, làm người nhân chứng để cho vợ chồng già có dịp tâm sự, giãi bày lo âu, trăn trở của mình, nói ra những điều mà không thể nói với người bạn đời. Bách niên giai lão, già rồi mỗi người mỗi tính, vợ chồng ở với nhau lúc con cháu không còn ở chung nữa nhiều khi không phải chuyện dễ. Vì tính dục không phải cao tuổi, bà mãn kinh, ốm yếu là tắt luôn mà hòa hợp giữa hai xác thịt già cũng khó khăn. Bản thân nhiều khi có định kiến cho già rồi còn họ muốn là xấu xa, con cháu cũng nghĩ vậy, chê trách bố mẹ. Trong một chừng mực nào đó, giúp cho phát huy những năng lực còn lại, để làm nên một việc nào đó, đóng góp cho xã hội, tạo ra niềm tin tự hào. Những câu lạc bộ hưu trí, nhóm bảo thọ ở làng xã, phố phường, những nhóm dưỡng sinh giúp tạo ra một cuộc sống ít cô đơn tẻ nhạt. Đây không nói đến những con người đặc biệt tuổi cao còn đủ sức sáng tạo đầy đủ, đó là những con người hiếm, ngoại tệ. Tuổi già không thể sống mà không có sự giúp đỡ, không có một bầu không khí có tình nghĩa chung quanh mình. Phải chăng đã đến thời đại với nhiều phương tiện vật chất thuốc men, phương pháp trị liệu, xã hội có thể tạo cho đa số người già một cuộc sống yên vui, lão giả an chi thực hiện một mơ ước mà loài người đã ấp ủ từ nghìn xa rồi?
Những thị trấn độc đáo
Thị trấn mất ngủ: đó là một thị trấn nhỏ, nằm ở phía bắc Na Uy mỗi khi đến tháng ba, 3 phần 4 dân cư của thị trấn đều mắc chứng bệnh mất ngủ nghiêm trọng. Vì sao tháng 3, ở đây ban ngày không bao giờ nhìn thấy mặt trời, mùa đông thiếu nắng.
Thị trấn mộng du: Thị trấn Tailunglung ở Đông Nam Peru, hơn hai vạn dân cư đại đa số mắc bệnh mộng du. Buổi tối trên đường phố, đi lại khắp nơi thật là tấp nập, nhộn nhịp. Đây là một chứng bệnh di truyền bẩm sinh. Các bác sĩ đã tốn công sức nghiên cứu nhiều năm nhưng hiện nay vẫn vô phương cứu chữa.
Thị trấn không khói thuốc: Karinmaba của nước Singapore là thị trấn duy nhất trên thế giới không có khói thuốc lá. Các cửa hiệu ở đây trên sạp hàng không một người bày bán thuốc lá, cũng không có người hút thuốc lá đến mua.
Thị trấn không nhà: Phụ cấn vùng bờ biển phía Đông Ireland có một hòn đảo nhỏ trên đảo có một thị trấn nhỏ, nhưng lại không có một nhóc nhà. Bởi vì dân cư trên đảo đã chia nhau trú ngụ trên 70 chiếc thuyền cũ nát.
Thị trấn không có trộm cắp: Đảo Keerpu ở phía Bắc Đại Tây Dương, trên đảo có một thị trấn tên là Lashapinu. Mọi người dân ở thị trấn này đều cùng lao động, cùng hưởng thụ vì vậy rất ít phạm pháp. Trên đảo có một nhà thờ là nơi tập trung tiền tài, vàng bạc quý báu của toàn đảo, chìa khóa thường treo ở cửa, nhưng vàng bạc châu báu chưa hề bị mất.
Thị trấn xiếc: Nằm ở bang Forida của nước Mỹ chỉ có 7 nghìn người nhưng là thị trấn toàn nghệ sĩ xiếc. Người nào cũng biết biểu diễn các trò xiếc, biết luyện thú, biết đi trên dây. Trong nhà hoặc trong sân để đầy xe biểu diễn.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 61(873)1999

Mẫu cánh gà ba vết mổ

Một buổi trưa hè nóng nực vừa qua tại bến xe khách thị xã Yên Bái, tình cờ tôi gặp lại anh Nguyễn Văn Luật, nguyên cán bộ định canh định cư tỉnh Yên Bái, bạn hay tán chuyện tiếu lâm trong nhiều chuyến đi công tác vùng cao trước đây, nay đã nghỉ hưu vào quán uống bia. Anh Luật xưa nay vốn hay vui bạn bè, vui rượu bia, thế mà hôm nay lại nở một nụ cười hơi gượng, khiêm tốn từ chối. Xin cảm ơn, tôi vừa trải qua những ngày bị đau khủng khiếp bây giờ vẫn chưa khỏi hẳn, hẹn dịp khác. Lúc đó tôi mới nhìn kỹ thấy mặt anh thật sự tái xanh nhợt nhạt, hốc hác, mất đi dáng vẻ hoạt bát tự tin trước đây, tôi buột miệng hỏi tiếp: Anh bị đau như thế nào ạ! Vẫn nụ cười hơi gượng, anh Luật kể lại đầu đuôi sự việc. Một buổi trưa nắng gắt đầu tháng 6 vừa qua, anh đi làm vườn về ra giếng sau nhà tắm áo rồi sà vào mâm luôn. Người đang vừa đói vừa khát, lai sẵn lòng tin vào cô con gái út lâu nay vốn rất cẩn thận, sạch sẽ nội trợ, đặc biệt tài trong nấu ăn, anh không đàn do khai vị bằng cầm cả bát canh rau đay đã nguội húp một miếng to. Canh vừa trôi xuống cổ thì lập tức có vật cứng nằm ngang lại trong đó y như con dao nhọn 2 đầu đang lồi ra 2 bên đau điếng người. Người anh vã mồ hôi, rớt nước mắt, không nói được, chỉ đưa mắt và chỉ tay vào cổ ra hiệu cho cô con gái biết là lố đà bị sự cố nguy hiểm. Con gái anh giật mình kêu thất thanh: thôi chết rồi, khúc đầu cánh gà con định nói và chưa kịp gắp ra khỏi bát canh. Thế rồi cả nhà chạy nhao nhát gọi xe đưa anh đi bệnh viện tỉnh, rồi về bệnh viện Việt Đức mổ. Lần thứ nhất mổ vào chính giữa cổ nhưng tìm không thấy, chắc mổ đến nửa chừng thì miếng cánh gà tại ác đó lại tụt xuống, tiếp tục nằm ngang gây đau điếng ở đoạn thực quan chính giữa ngực. Bác sĩ đánh khâu lại vết mổ, chờ ít ngày mới tiến hành siêu âm xác định vị trí mổ lần thứ 2 bằng mở từ dưới sườn phải lên. Nhưng khi mới đến nơi, cả mấy bác sĩ tìm mỏi mắt vẫn không thấy xương, đành khâu lại lần thứ 2. Khi anh Luật tỉnh lại thấy xuất hiện đau khá dữ dội ở vùng bụng trên rốn. Dù chưa siêu âm, các bác sĩ cũng hiểu miếng xương đã tuột xuống đến dạ dày. Phải chờ thêm một tuần nữa cho vết mồ thứ 2 liền miệng, bác sĩ mời làm thủ tục tiền hành mổ lần thứ 3 gấp ra được miếng đầu cánh gà. Ôi, chỉ một tích tắc thiếu thận trọng mà nuốt phải miếng đầu cánh gà dẫn tới hậu quả phải chịu 3 lần mổ trong thời gian hơn nửa tháng trời với những cơn đau khủng khiếp, mất nhiều máu, tiền của, thời gian mà còn qua khỏi được đã là may. Người kể lại chuyện này nghĩ rằng đây là bài học xương máu cho việc chế biến món ăn bảo đảm an toàn, vệ sinh thực hiện ăn chậm nhai kỹ để cơ thể hấp thụ được tốt và bảo đảm được an toàn.
Bí quyết để bữa ăn ngon
Trong dân gian có câu: Một tâm hồn vui tươi bằng 10 thang thuốc bổ, còn ăn uống trong trạng thái vui vẻ chắc hẳn sẽ vượt xa 10 tháng thuốc bổ, bởi lẽ bản thân việc ăn uống là quá trình quan trọng nhất để cung cấp dinh dưỡng cơ thể
Với hoàn cảnh cuộc sống hiện nay, nhịp điệu công tác ngày càng tăng nhanh, không ít gia đình chỉ đơn thuần chú trọng đến dinh dưỡng thức ăn, đến vệ sinh thực phẩm mà xem nhẹ không khí vui vẻ trong bữa ăn, tức là vệ sinh tinh thần trong bữa ăn. Chẳng hạn có gia đình biến bữa ăn thành buổi làm việc vợ chồng thường bàn đến nhiều công việc, thậm chí còn tranh luận gay gắt về một quan điểm nào đó, chẳng hề chú ý đến sự ngon miệng của con cái và người khác. Lại có một số vợ chồng biến bữa ăn thành bãi chiến trường họ thường cãi nhau vì chuyện tiền nong, vì chuyện giáo dục con cái. Cũng có người đem theo nỗi bực dọc và phiền muộn trong công tác và sinh hoạt vào bữa ăn, chẳng còn bụng dạ nào ăn uống một cách thoải mái, thậm chí còn trút sự giận dữ vô cớ lên đầu con cái hoặc người khác. Một số bậc cha mẹ lại có thói quen dạy bảo, mắng mỏ con cái trong bữa ăn, hỏi dồn chúng về thành tích trong học tập hoặc ra đề kiểm tra tại chỗ, nếu không vừa ý một chút là nổi cơn thịnh nộ, có khi còn thượng cẳng chân hạ cẳng tay, khiến cho con trẻ phải gạt lệ mà ăn hoặc dỗi cơm bỏ bữa làm cho cả nhà mất vui. Ngoài ra có nhiều gia đình kể cả thanh thiếu niên, học sinh cho đến các bậc cha mẹ có thói quen vừa ăn vừa xem sách, báo hoặc ti vi…. Tất cả những chuyện đó đều thuộc trạng thái tinh thần rất không bình thường trong bữa ăn, thử hỏi trong không khí như vậy, ai có thể ăn uống với một tâm tư vui vẻ được? Hơn nữa, ăn cơm trong bối cảnh tồi tệ như vậy, trung khu thần kinh dễ bị ức chế với những mức độ khác nhau, dẫn đến thần kinh giao cảm hưng phấn quá mức, làm cho các tuyến tiêu hóa hoạt động kém đi như động dạ dày và ruột mất linh hoạt, gây chán ăn thậm chí sinh ra lợm giọng, nôn mửa và những rối loạn chức năng tiêu hóa, lâu dần dễ gây nên bệnh dạ dày hoặc làm cho bệnh dạ dày cũ càng nặng thêm. Vì vậy chỉ đơn thuần chạy theo dinh dưỡng thực phẩm, không hiểu được bữa ăn phải có một không khí vui vẻ, coi nhẹ vệ sinh tinh thần trong bữa ăn sẽ hoàn toàn không đật được mục đích là bồi dưỡng cơ thể. Chỉ có trong không khí gia đình thuận hòa, đầm ấm, mọi người ăn uống vui vẻ, thoải mái thì những thức ăn mà ta để làm ra, mới có được tác dụng quan trọng đích thực nhằm bồi dưỡng tâm hồn có thể chất của chúng ta.
Nguyên Dẻn-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 61(873)1999

Tốc độ và luật giao thông

Trong khoa học và kỹ thuật, người ta lấy việc nâng cao tốc độ, làm chuẩn mực, cho tiến bộ về khoa học kỹ thuật. Do đó, muốn có một chiếc xe chạy với vận tốc từ 200 km một giờ đến 300 km một giờ như tàu hỏa cao tốc độ ở các nước tiên tiến đang có thì mọi ngành khoa học và kỹ thuật phải tích lũy và phát minh ra nhiều máy móc tân kỳ, mới có thể bảo đảm chạy được với tốc độ trên đây. Song hành với việc phát minh của khoa học kỹ thuật phải tích lũy và phát minh của khoa học kỹ thuật phục vụ cho tốc độ cao thì các nhà luật pháp cũng lại phải đề ra rất nhiều điều luật để bảo đảm cho con tàu, hoặc ô tô chạy được thoải mái trong các tốc độ chạy đó. Ấy vậy mà rồi ở nước Anh vừa mới đây một tai nạn giao thông thảm khốc đã xảy ra do 2 đoàn tàu cùng chạy nhanh đâm thẳng vào nhau. Nước Anh là một quốc gia mà sự phát triển về khoa học kỹ thuật đã đạt được rất nhiều thành tựu, lại có bề dày hàng trăm năm trong sự phát triển đó, còn có tai nạn, mà lại là loại tai nạn kinh khủng nhất. Từ nước Anh chúng ta qua nước Nhật Bản, mấy bữa nay có một đất nước tiên tiến hàng đầu thế giới về khoa học kỹ thuật, có một nhà khoa học đã chế tạo ra một con cá rô bốt có thể bơi lội thoải mái ở dưới nước, nếu nhìn không tinh, tưởng là cá thật sự phát minh này đang làm cho nhiều nước trầm trồ khen ngợi. Nhưng đồng thời cùng với dư luận tán thưởng này lại vừa có một dư luận khác lo âu, rất là bâng khuâng đó là sự rò rỉ của một nhà máy điện nguyên tử, làm cho công nhân nhà máy trong ca làm việc đó nhiễm xạ và xung quanh nhà máy đó cũng bị lây. Vậy mới gay go. Nào có ai dám bảo người Nhật Bản là dân kém đức tính cẩn thận? không có. Vì ai cũng biết dân Nhật Bản là dân rất chăm chỉ, rất cẩn thận và rất cần cù. Ấy vậy mà rồi tai nạn về sự rò rỉ phóng xạ của nhà máy điện nguyên tử đó vẫn có xảy ra. Hai nước Anh và Nhật Bản – hai sự kiện về tai nạn này rất có ý nghĩa đối với dân Việt Nam ta. Mọi tầng lớp dân ta rất cần lấy hai sự kiện trên làm tấm gương soi lại cho kỹ bản thân mình. Đó là dạo này các ngã tư trên đường phố Hà Nội. Phần nhiều đã có đèn tín hiệu giao thông. Và các anh công an giao thông cũng đã bỏ nhiều trạm gác ở góc đường, cốt để phát huy sự tự giác của người đi xe, xe máy, xe đạp. Nhưng buồn thay dạo này dân cưỡi Honda vượt đèn đỏ xảy ra ngày một nhiều nhất là người đi xe đạp, trong đó có rất nhiều là học sinh, là nhân viên công chức nhà nước, đến ngã tư cứ thế đạp xe thoải mái qua ngã tư đang phút cấm, đèn đỏ lừ trước mắt. Thật quái gở, nhanh gì hơn khi phải làm cái chuyện vô kỷ luật đó. Cách cư xử như vậy với luật lệ giao thông mà lại gọi họ được là người văn minh sao? Đất nước đang đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thế ngộ nhỡ với cái thói quen tật xấu vượt đèn đỏ đó ăn vào máu truyền qua những thế hệ sau. Mà rồi ở vào một thế hệ nào đó, nước ta có nhà máy điện nguyên tử để sản xuất ra điện, có thừa chạy với tốc độ là từ 200 km một giờ đến 300 km một giờ thì rồi sẽ ra sao đây? Thật là đáng lo ngại
Đặt tên cho ảnh
Kết quả số 56: 30 nghìn đồng giải thưởng kỳ này xin tặng bạn Hoàng Nam Hưng thị trấn Cổ Lễ – Nam Định với “Chung kết câu lạc bộ Bô Nhếch”. Một tháng tuần báo xin chuyển đến các địa chỉ sau:
Phạm Thị Hương – 2KA – 484 – Sơn Lộc – Sơn Tây – Hà Tây với điểm 10 chất lượng?
Nguyễn Văn Quỳnh – 17 Thợ Nhuộm với “giấc mơ của các ông chồng”
Mai Thị Vân – Công ty công trình thủy – Hải Phòng với “Lạc”. Lê Thành Vĩ – bệnh viện đa khoa khu vực các nước – Cà Mau với “thông báo cũ”. Chu Sĩ Hiệp – Trung tâm y tế Hương Sơn – Hà Tĩnh với “Viện bảo vệ muỗi mẹ muỗi sơ sinh”.
Chết do nước xoáy
Cháu Nguyễn Đức Hải 8 tuổi ở Trực Định – Nam Định được đưa vào cấp cứu tại trạm xá xã, nhưng cháu đã không thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Do Hải ra sông tắm cùng các bạn, thấy có miệng cống rộng, tò mò nên em đã chui vào chơi. Nước xoáy mạnh rồi đột nhiên các bạn không thấy Hải đâu nữa. Phải mất gần nửa giờ mọi người mới tìm thấy được Hải, các biện pháp cấp cứu được mọi người thay nhau thực hiện nhưng tất cả đều đã quá muộn.
Cả giận mất khôn
Hai chị em là Vũ Thị Loan và Vũ thị Lý ở Nam Sơn – Nghệ An cãi nhau trong ngày giỗ. Chị Loan đã giành chiến thắng bằng cách tạc cả nồi nước sôi vào em gái của mình. Hậu quả chị Lý bị bỏng nặng ở mặt và ngực. Bệnh tật từ miệng mà vào nhưng bệnh tật cũng từ miệng mà ra. Nín nhịn là phương thức diệu kỳ tránh mọi tai họa.
Lấy rái tai rách màng nhĩ
Hai anh em Hưng – 17 tuổi và Hà 15 tuổi ở phố Vương Thừa Vũ – Thanh Xuân – Hà Nội dùng dụng cụ lấy ráy tai bằng inox của bố để tự vệ sinh tai cho nhau. Chẳng may, bạn của cháu Hưng đến chơi không để ý đập mạnh vào ta Hưng do đó làm tai của Hà chảy máu phải đi cấp cứu, các bác sĩ chuẩn đoán cháu Hà bị rách màng nhỉ. Ngoái tai kể cũng khoái nhưng khoái kiểu này thì….
Bùi Quân-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 61(873)1999